"YAN TUT; DÖKME!"

 YAN TUT; DÖKME!"

Nüfusumuzun ve evliliklerin azalması şikayetleri üzerine...

Köyümüzde bazı çelişkili şeyleri izah etmek için ironi olarak (içerisinde sıvı bulunan ağzı açık kaplara atıf yapılarak) denilir ki: "yan tut; (fakat) dökme!"

Maal-esef kadın ve aile politikamız sanki yukarıdaki ironiye benziyor ve "eğik tutturup, içerisindekinin de dökülmemesi isteniyor gibi.

Halbuki pek çok şeyde sonuçlar sebeplere bağlıdır. Problem olarak gördüğümüz şeyler hangi sebeplerden meydana gelmişse önce o problemleri ortaya çıkaran sebeplerin değişmesi gerekir, sebepler değişmedikçe sonuçlar değişmez.

Rabbim sonumuzu hayr eylesin.

12/05/2026 Ali USLU -

AŞIRI KÖPEK SEVGİSİ

 Aşırı köpek sevgisi köpeğe tapınmaya doğru gider mi?

Son yıllarda köpek saldırıları ile ilgili üzücü haberleri görüp, okuyup buna rağmen köpeklerin serbest dolaşmasını savunanları dinleyip, okudukça aşağıdaki düşünceler zihnimde oluştu.

Evet, mama lobisi, köpekler üzerinden prim yapanlar, istismar edenler falan var. Fakat bunun yanında hiç bir menfaati olmadan insanlardan daha fazla köpekleri sevenler ve her şeye rağmen köpeklerin serbest dolaşmasını savunanlar da var.

Bakara 93. âyetinde İsrailoğullarından bazı kimselerin kalplerine buzağı sevgisi doldurulduğundan bahsedilir. Neticede bu sevgi Samiri isimli şahsın altından buzağı heykeli yaparak (bu sevgiyi istismar etmesi) ve bir çok kişinin buna tapmasıyla noktalanmıştı.

Aynı olayın memleketimizde köpekler için oluşmasından endişe ediyorum.

..."Duyduk ve başkaldırdık" dediler. İnkarcılıklarından dolayı buzağıya olan tutku onların kalplerine iyice yerleştirilmişti..." (Ahmet Varol Meali)

-----

Ayetin tamamı:

"Hatırlayın ki, Tûr dağının altında sizden söz almış: Size verdiklerimizi kuvvetlice tutun, söylenenleri anlayın, demiştik. Onlar: İşittik ve isyan ettik, dediler. İnkârları sebebiyle kalplerine buzağı sevgisi dolduruldu. De ki: Eğer inanıyorsanız, imanınız size ne kötü şeyler emrediyor!"

Diyanet Vakfı Meali

EĞİTİMDE ÖĞRETMENİN OTORİTESİ ÖNEMLİDİR.

 ÖĞRETMENİN OTORİTESİ OLMADAN EĞİTİM OLMAZ

Eğitimle ilgili bir önceki paylaşımımızda önceki yıllarda öğretmenlerin otorite adına sınırsız yetkileri olduğunu daha sonraki yıllarda ise öğretmenin otoritesinin neredeyse sıfırlandığını anlatmış bir türlü ortasını bulamadığımızı belirtmiştik.

Şöyle bir soruyla başlayayım. Sınıftaki bir veya bir kaç çocuk öğretmenin tüm uyarılarına rağmen dersin huzurunu bozuyorsa, dersin işlenmesine engel oluyorsa, sınıftaki diğer öğrencilere zarar veriyorsa ve öğretmen bu durumda sesini bile yükseltemiyorsa, azarlayamıyorsa (çünkü bu durumda velilerin şikayeti üzerine çocuklara psikolojik şiddet uygulaması sebebiyle soruşturma açılabilir) sınıfta hakimiyet kurabilir mi?

-Elbette kuramaz bu durum suça meyilli diğer çocukları da cesaretlendirebilir.

Veya şöyle diyelim; sınırlarını bilmeyen ve bu konudaki uyarıları önemsemeyen bir öğrenciye neler yaparak onu sınırlarına geri getirebilirsiniz?

Eskiden bu belliydi... Öğretmenin korkutması genellikle meseleyi halleder, diğerlerine de örnek olurdu.

Öğrenci sınırlarını bilmediğinde (sınıf hakimiyyeti olmadığı için) öğretmenin tam anlatamadığı/işleyemediği dersi anlayamayan diğer çocukların mağduriyeti ne olacak? Bunları kim telafi edecek?

Gelelim akran zorbalığı meselesine;

Öğretmenlerin otoriter olduğu dönemlerde okullarda akran zorbalığı pek olmazdı. Bunu yapan veya yapmayı düşünen öğrenciler başına neler geleceğini gayet iyi bilirdi.

Öğretmenin otoritesi kalmayınca okullarda gerek okul içinde, gerek okul dışında akran zorbalıkları çoğaldı. Hatta çeteleşmeler, bazı öğrencileri haraca bağlamalar başladı. Öğretmen çocuğa şiddet uyguladığında cezası belli, lakin öğrenci öğrenciye şiddet uyguladığında (yaralama falan olmadıkça) fazla bir yaptırımı yok. Hele ilköğretimdeki çocuğa ne gibi ceza verebilirsiniz ki? Peki bu şiddete maruz kalan öğrencilerin mağduriyeti ne olacak?

Özet olarak öğretmenlere sınıfta ve okulda otoriteyi sağlayacak sistem gelmedikçe eğitim meselesini çözemeyiz.

Peki öğretmenin otoritesi nasıl sağlanır?

*Öğretmenlerin büyük çoğunluğu bu konudan şikayetçi olduğuna göre tüm öğretmen sendikaları bu konudaki somut tekliflerini ortaya koymalıdırlar.

* Şiddet geri gelsin demiyorum fakat yaramazlık yapan sınıfın huzurunu bozan öğrencilere de öğretmenin sesini yükseltmesi, tehdit etmesi, azarlaması suç sayılmamalıdır.

*Öğretmenin hangi davranışlarının şiddet sayıldığı, suç sayıldığı, hangi davranışlarından dolayı soruşturmaya tabi tutulacağı açık ve net bir şekilde yönetmeliklerde belirtilmeli, eğer kanuni düzenleme gerekiyorsa bu yapılmalıdır.

* Velilerin her şikayetinde öğretmenden yazılı veya sözlü savunma istenilerek öğretmenin moralinin bozulmasına, motivasyonun azalmasına sebep olunmamalıdır. Bu konuda ilçelerde komisyonlar kurulup şikayete konu olan olay öğretmene aksettirilmeden sınıftaki diğer öğrencilerden veya görgü tanıklarından dinlenilerek incelenmeli asılsız veya basit konularda şikayetler işleme konulmamalıdır.

*Öğretmenler robot değildir. Psikolojileri her zaman düzgün olmayabilir. Maddi- manevi problemleri olabilir. Aile sorunları olabilir, kronik veya geçici rahatsızlıkları olabilir. Dolayısıyla öğrencilerinin davranışlarına karşı her zaman toleranslı olmayabilirler. En küçük şeyde şikayet mekanizmasının çalıştırılması, öğretmenin suçlanması öğretmenin motivasyonunu azaltır.

Hele şikayet söz konusu olduğunda bir de şikayet eden kişi biraz nüfuzlu kimse ise daha tahkikat yapılmadan kendisine suçlu muamelesi yapılması ve öğretmenin tehdit edilmesi önlenilmelidir.,

* İlköğretimlerde sınıfın huzurunu bozan, arkadaşlarına zarar veren öğrencilerle okul veya il/ilçe rehberlik merkezlerinin görüşmeleri sonuç vermiyorsa, gerek idarenin gerekse rehberlik servislerinin veli bilgilendirmesi yapılmasına rağmen zaman içerisinde durumunda düzelme olmuyorsa, okuldaki bir komisyon tarafından o yıl okula gelmesi engellenmeli sene sonunda bu tür çocuklar için il ve ilçelerde sınav yapılmalıdır. Başarılı olanlar sınıfını geçebilmelidir. Ertesi yıl tekrar okula devam şansı verilmeli durumda düzelme olmazsa yine okula devamı engellenmelidir. Böylece diğer öğrencilerin mağduriyeti engellenmiş öğretmenin de sınıf hakimiyeti sağlanmış olur. (Bu durum velinin de öğrencisiyle daha faza ilgilenmesini ve tedbir almasını sağlar)

* İlköğretim ikinci kademede ve liselerde verilen tüm disiplin cezaları üniversite hedefi olan öğrenciler için etkilidir. Okumak istemeyen öğrenciler için verilecek her ceza ödül niteliğindedir. (Mesela okuldan kısa süreli veya uzun süreli uzaklaştırma cezası hatta örgün eğitimden çıkarma cezası bu tür öğrenciler için ödül sayılabilir) Bu sebeple ceza yaşı sadece öğrencinin yaşına göre değil psikolog heyetinin kişiye özel değerlendirmelerine göre daha aşağı çekilebilmeli çocuk arkadaşlarına, öğretmenine, okul eşyalarına verdiği zarardan dolayı veya okul düzenini bozduğu için adli mercilerde yargılanmanın önü açılmalıdır.

*12 yıllık kesintisiz öğretim modelinin işe yaramadığı hatta zararları eğitimciler tarafından örnekleriyle anlatılmaktadır. Okumak istemeyen tarlada, dağda, sanayide olması gereken genci okula zorla getirmek hem öğretmene, hem öğrenciye, hem veliye hem de topluma haksızlıktır. Okumak istemeyen çocuk sınıfın, okulun düzenini bozar, öğretmeni saymaz, dersi dinlemez bu durum bile tek başına bir eğitim problemidir.

Bunlar öğretmenin otoritesi ile alakalı benim aklıma gelenler. Fakat bütün bunlar yapılsa bile mesele tam olarak çözülemeyecektir. Çünkü eğitimin meselesi sadece öğretmenin otoritesi değildir. Diğer konuları da inşâallah sonraki yazılarımızda yazmaya çalışacağız.

03/05/2026 Ali USLU

BİR EĞİTİMCİ GÖZÜYLE PROBLEMLER VE ÇÖZÜM YOLLARI

 Bir önceki yazımızda genel anlamda eğitim sistemimizin (aile, okul,toplum olarak) problemli olduğunu, kimseyi suçlamadan çözüm önerileri sunmanın öneminden bahsetmiştik

Bu günkü yazımızda öğretmen otoritesinin önemi üzerinde yazacağım inşâallah.

Toplum olarak maalesef bir çok noktada ya ifrat, ya tefrit içerisinde oluyoruz. Yani bir uçtan öbür uca savruluyor, orta yolu bir türlü bulamıyoruz.

Öğretmen - öğrenci ilişkilerinde de maalesef bu durumdayız.

Eskiden öğretmenler, güya eğitim adına en küçük şeylerde bile öğrenciye şiddet uygular, bazen bir öğrencinin yaptığı kabahat yüzünden sınıfın tamamı sıra dayağından geçirilirdi. Hatta bazı psikopat öğretmenler hiç alakasız sebeplerle bile dayak atarlardı.

 Mesela okul dışında ellerini pantolonunun cebine sokan ortaokul öğrencisini uzaktan gören öğretmenin ertesi günü bu sebepten dolayı çocuğu dövdüğünü bilirim.

 Suç: "Neden çarşıda ellerini pantolonun cebine soktun?"

Yatılı okuduğum lise yıllarında kravatımı akşamleyin etüt yaptığımız salonda çıkarıp orada unuttuğum için (etüt salonlarımız okulumuzun derslikleriydi) ertesi günü sabah içtimasında kravatsız olduğum için (halbuki kravatım sınıfta kalmış gidip getireyim diye söylediğim halde) psikopat bir müdür yardımcısından hayatımda hiç yemediğim kadar dakikalarca dayak yemiştim. Halbuki eğitim adına günlük yediğimiz bir iki tokat bizim için vakay-ı adiyeden idi. Bunların çoğunu hatırlamam.

Öğretmenlerin bu tavrında ailenin söylediği "eti senin kemiği benim" anlayışının etkisi olduğu gibi, "en iyi öğretmen en otoriter olan öğretmendir" anlayışının da etkisi vardı. Kanuni olarak bu konuda muhtemelen boşluklar vardı. Aslında dayak sadece okulda değildi. Ailede, hoca mektebinde, çıraklıkta,  askerde yani eğitimin olduğu her yerde o eğitimin bir parçası idi. Dolayısıyle basit dayaklar kimse tarafından önemsenmezdi.

İlk okulda şahit olduğum ve hiç unutamadığım dramatik bir olayı da anlatayım:

Sınıfımızda  (zannedersem sınıfta kaldığı için) bizden iki yaş kadar büyük Hüseyin isminde saf öğrenme güçlüğü olan bir arkadaş vardı. Öğrenme güçlüğü vardı, fakat yaramaz/ şımarık birisi de değildi. Bu arkadaşı dersi bilemedi diye öğretmen cetvelle, sopayla  döverdi. Aynı kişinin babası da derslerin zayıf diye döverdi. Bir gün kavisli bir çizgi şeklinde alnında yanık iziyle gelmişti de sorduğumuzda babasının yanan sobanın kapağını açıp başını oradan içeri sokmaya çalıştığını anlattı. Kafası sığmayınca da sobanın kapak boşluğundaki kenarlarının değdiği yerler çocuğun alın bölgesinde derin izler yapmıştı. Zaten zayıf olan akli melekelerinin bir kısmını evde babası, bir kısmını da okulda öğretmen almıştı.

Elbette bu tür şiddete dayalı eğitim sisteminin  savunulacak hiç bir yanı yoktur. Bu metot ne islâmîdir ne de insânîdir. Ayrıca pedegojik de değildir.

Aradan zaman geçti çok şükür bu sistemden vaz geçildi, fakat bu sefer de öbür uca savrulduk. Öğrenci ne yaparsa yapsın öğretmenin sadece nasihat edebildiği, dinlemeyen öğrencilere karşı sesin yükseltilmesinin, kaşın kaldırılmasının bile neredeyse suç sayıldığı, en küçük bir şeyde velilerin şikayet edebildiği, bazı veliler tarafından öğretmenin hizaya çekildiği, öğretmenin otoritesinin sıfırlandığı bir duruma geldik.

Böyle oldu da eğitim adına iyi mi oldu? Bunu da ve çözüm önerilerimizi de bir sonraki yazımıza bırakalım inşaallah (çünkü yazımız uzayacak o zaman da bazı okuyucularımız sıkılıyorlar)

25/04/ 2026   Ali USLU

OKUL BASKINLARI ÜZERİNE (1)

 BAĞCIYI DÖVMEK İSTEYENLERLE İŞİM OLMAZ. ÜZÜM YEMEK İSTEYENLER İÇİN YAZIYORUM

Kahramanmaraş ve Şanlıurfa'da meydana gelen vahim olaylardan sonra sosyal medyaya baktığımızda bir çok kişi ve grubun birbirlerini suçlama yarışına girdiklerini gördük. Vefat edenler için elbette çok üzülüyoruz. Onları geri getiremeyiz lakin, süreç iyi yönetilebilirse bundan sonrası için yeni başlangıçlar yapılabilir. Tüm toplumun gözü bu olaylara çevrilmişken sıcağı sıcağına çözüm odaklı adımlar atılabilir.

Olması gereken, herkesin başını ellerinin arasına alıp nerelerde hata yaptık sorusunu sorup, "çözüm için neler yapabiliriz" diye düşünmesi gerekirken bir takım kimseler çözüm arayışları yerine çeşitli sebeplerle suçlu arama derdine düşmüş, doğru-yanlış bilgilerle birilerini karalama çabası içindeler. 

Söylenenlerin bir kısmı hatta tamamı doğru bile olsa suçlayıcı ifadeler hiç bir zaman çözüme hizmet etmez.

Herkesçe malumudur; uygun ortamda saklanmayan yemekler, gıda maddeleri, bozulup kokmaya başlar. Meydana gelen bu koku bozulmanın sebebi değil sonucudur.

Bahsettiğimiz okul baskınları da sistemdeki ve toplumdaki problemlerin sonuçlarından birisidir.

7 yaşında başlayıp 59 yaşıma (17 yıl öğrencilik 35 yıl öğretmenlik) kadar bizzat eğitimin içinde bulunmuş, çok değişik okullarda, değişik yaş gruplarından öğrencilerin derslerine girmiş, çok sayıda öğretmen ve idareciyle çalışmış, pek çok öğrencinin derdini, pek çok velinin de öğrencisiyle ilgili sıkıntılarını dinleyip çare bulmaya çalışmış bir eğitimci olarak elbette söyleyeceklerim var.

Bu konudaki problemler ve çözüm önerilerim için inşaallah bir kaç yazı yazmayı düşünüyorum.

Önce bir yanlışı tesbit edelim. Kahramanmaraş'taki müessif olay ile ilgili sosyal medyada bir takım kimseler katilin aile fotosunu koyup ve mensubiyetlerini yazarak ailenin seküler oluşunu bahane ederek  suçu seküler aile yapısına bağlamışlar.

Bu tavır çözüme değil çözümsüzlüğe hizmet eder. Konuyla ilgili haberlerden öğrendiğimiz kadarıyla ailenin bir çok ihmalleri ve hataları da var. Fakat bu olaydan ayrı olarak düşünelim, ergen çocuğu olan ailelerin yüzde kaçı çocuklarıyla doğru dürüst iletişim kurabiliyorlar? Ne kadarı onları istedikleri gibi eğitebiliyorlar?

Bakın bu çocuk  dindar bir ailenin çocuğu da olabilirdi. O zaman suç dinimizin mi olacaktı? Gerçi Allah muhafaza böyle bir durumun çok daha hafifi bile olsa olsa bazı din düşmanları ortalığı ayağa kaldırır din ve dindarlar hakkında olmadık hezeyanlar savururlardı. Fakat onlar öyle yapıyorlar diye bizim de öyle yapmamız gerekmez. Onlar bizim muallimimiz olamazlar. Biz hakkı ve adaleti ikame etmekle mükellefiz. Tartışmada galip gelmekle mükellef değiliz.

Öğretmenlik hayatım boyunca seküler yaşantıya sahip olan veliler de tanıdım. Bir kısmının hem kendileri hem de çocukları gayet dengeli ve muhataplarına karşı saygılı kişilerdi. Demek ki bu meselenin sekülerlikle direkt alakası yok.

Hem, bütün dindar ailelerin çocukları problemsiz mi oluyor sanıyoruz? Ailelerin pek çoğu çocuklarına yetemiyorlar, veya onlarla baş edemiyorlar. Bu konuda e yapacaklarını da bilemiyorlar. Tam bir çaresizlik içindeler.

Lise ikiye giden bir öğrenci derslerimde devamlı uyuma eğiliminde idi ki bu konuda pek taviz vermemeye çalışırdım. Akrabam ve dini hassasiyetleri olan babasını aradım. "Bu çocuğun derste uyumasının sebebi, büyük ihtimalle gece telefonla meşgul olmasıdır. Saat 22. den sonra telefonunu al" dedim. "Nasıl alayım almaya çalıştığımda benimle kavga ediyor" dedi. Lise ikiye giden çocuk babasıyla kavga edebilecek cesareti kendinde görüyorsa (ki baba oldukça genç idi) Bu konuda başka neler yapılabilir ki.

Beni arayıp ta çocuklarına söz geçiremediklerini dile getiren, çareler arayan hem dini hassasiyetleri yüksek hem de dînî duyarlılığı pek olmayan başka anne-babalar da var ve çaresizler.

15- 20 yıl önce Ülkemizin önemli dini gruplarından birisinin liseye giden kızı da bir eğlence merkezinde uyuşturucudan vefat etmişti. Kınadığım veya eleştirdiğim için değil, dindar da olsalar ailelerin kendi çocuklarına bazen sahip çıkamadıklarını (çocukların onları dinlemediklerini) anlatmak için bunları yazıyorum.

Yani dindarından dinsizine kadar pek çok aile ergen ve genç çocuklarıyla problem yasıyorlar.

Özetlersek, problemli çocukların ailesi seküler de olabilir, dinsiz de olabilir, dini hassasiyetleri üst düzey bir aile de olabilir. Problemi yanlış yerlerde aramayalım.

Bu konuya devam edeceğiz inşaallah.

22.04.2026  Ali USLU

MAGANDALIĞI ÖZGÜVEN ZANNETMEK

 Son yıllarda, okullardaki öğrencilerin,  okul dışındaki gençlerin, hatta bazı orta yaş grubundaki kimselerin bir kısmında gördüğüm problemlerden birisi de

magandalığı özgüven zannetmeleridir.

Ali USLU

GEÇİMSİZ ve İYİ GEÇİMLİ İNSANLARI NASIL TANIYABİLİRİZ?

 Geçimsiz kimseler, çok basit şeylerden, hatta normal şeylerden bile problem üretirler. Küçük problemleri ise büyütür de büyütürler. Bir de bunların affetme özellikleri pek yok gibidir. Kendilerine yapılan en küçük hataları, yanlışları yıllarca anlatırlar. Kendileri hata yaptığında ise özür dilemek yerine suçu karşı tarafa yükleme eğilimi gösterirler.

Geçim ehli kimseler ise, küçük şeyleri problem yapmazlar, büyük problemleri ise küçültme yolunu tercih ederler. Kendileri hata/ yanlış yaptıklarında özür dilerler, kendisine yapılanları ise affetmeye çalışırlar. Af etmeseler veya edemeseler bile sık sık gündeme getirmezler. Peygamber Efendimiz:

"Mü'min başkalarıyla iyi geçinir , kendisiyle de iyi geçinilir. İnsanlarla güzel geçinmeyen, kendisiyle güzel geçinilmeyen kimsede hayır yoktur." buyurmuşlardır. (Ahmet bin Hanbel/ Müsned)

Ali USLU - 01/04/2026 - TAVŞANLI

İYİ Kİ RAMAZANLAR VE BAYRAMLAR VAR...

Düşündüm de, iyi ki Ramazanlar ve bayramlarımız var. Çünkü:

Toplumumuzun önemli bir kesiminin din ile ilgili bağlantıları sene içerisinde git gide zayıflıyor, tâki Ramazan ayı gelene kadar.

Her Ramazan ayı geldiğinde ise büyük çoğunluğumuzun dinimiz ile irtibatı (kişiden kişiye oranlar  değişmekle birlikte) önemli oranda artıyor. Bayramlarda ise toplumumuzun tamamına yakınında bu irtibat sağlanıyor. Ramazanda kurulan bu bağ bazılarında kalıcı hale gelip daha sonraki zamanlarda da devam edebiliyor.

Şayet Ramazanlar ve bayramlar olmasaydı, belki de zaman içerisinde zayıflayan dini hayat öbür sene daha azalacak, öbür sene daha az, daha az derken bazıları için dinimizin sadece adı kalacaktı. 

Bizlere Ramazan aylarını ve bayramlarımızı ikram eden Rabbimize sonsuz hamdolsun

SORU SORANLARIN FARKLI AMAÇLARI

 Zaman zaman çevremizden, tanıdıklarımızdan bize dini içerikli soru soranlar olur.

Soru soranların bir kısmı alacağı cevaba göre hareket etmek için sorarlar. Bunlar gerçekten iyi niyetli ve gerçeği öğrenmek isteyen kişilerdir.

Bir kısmının ise o konuda zihninde bir düşünce oluşmuş ve kararını vermiştir. Bu görüşüne dini yönden de bir dayanak bir fetva bulmak isterler ve bunun için sorarlar.

 Araştırdığınızda bu tür kişilerin çoğunlukla aynı soruyu daha önce de farklı  kişilere sorduklarını öğrenirsiniz.. Fakat kendi düşüncelerine uygun cevap alamadıklarından, alabilmek maksadıyla farklı kişilere sormaya devam ederler. Bunların maksadı hakikati öğrenerek ona göre davranmak değildir. Maksat kafalarında oluşan düşünceyi birilerine onaylatarak vebali onun omuzlarına artmak ve kendisini psikolojik olarak rahatlatmaktır.

Rabbim heva ve hevesimize göre davranmaktan muhafaza eylesin.

Ali USLU - 18/03/2026 -  TAVŞANLI   

HASTALIKLARI SADAKA İLE TEDAVİ ETMEK

 “Mallarınızı zekâtla koruyun, hastalarınızı sadaka ile tedavi edin, belaya da dua hazırlayın.” (Taberani)

"...Hastalarınızı sadaka ile tedavi ediniz" Bölümünü "hastalıklarınızı sadaka ile tedavi ediniz " şeklinde de anlamak hadis-i şerifin maksadına aykırı düşmez.

Bu hadis tıbbî tedaviyi reddetmez ve ona engel de değildir. Belki onlara bir destektir.

Demek ki sadakanın Rabbimiz katındaki tecellilerinden birisi de hastalıklardan korunma ve tedavisinde faydalarının olmasıdır. 

Aynı hastalığa aynı derecede yakalanmış kişilerin tedavisinde uygulanan aynı tedavi metotlarından bazılarının istifade ettiği bazılarının etmediği malumdur. Bunların çok değişik sebepleri vardır. Sadaka vermek de bu sebeplerden birisi olabilir.

Bir de psikolojik kökenli hastalıklar vardır ki bir çoğunun sebebi tam olarak bilinmemektedir. Sadaka tedavisinin bu tür sıkıntılarda  daha etkili olacağını düşünüyorum.

Peki sadakanın miktarı ne olmalıdır?

-Bu kişinin maddi gücüne göre değişir. Yük trenlerinin taşıyabildiği yük miktarı farklıdır. TIR larınki farklı, kamyonetlerin ki farklıdır. Sadakanın miktarı meselesi de bunun gibidir.

Bir de ciddi hastalıklarda ilaçların kullanımı nasıl ki devamlılık arz ediyorsa, sadakanın da bir kez değil devamlılık göstermesi gerekir diye düşünüyorum. Bir de sadaka verirken -hastanın veya hastalığın - şifası niyetiyle vermek daha isabetli olur diye düşünüyorum.

Allahu e'lemü bissavap (en doğrusunu Allah bilir)

Ali USLU

AJANLAR ÜLKEMİZDE NELER YAPAR

 Görevi ülkemizi karıştırmak ve mümkün olduğunca zayıflatmak, güçsüz duruma düşürmek olan,Türkçeyi ve Türkiyeyi çok iyi bilen bir ajan sizce neler yapar?

Ben biraz düşündüm, ülkemizin hassas, kırılgan yerleri nerelerse oralar üzerinde yoğunlaşır oraları kaşır? Mesela:

*Türk- Kürt meselesi kaşınabilir

*Alevi - sünni meselesi kaşınabilir.

*Dindar- sekülerler, dindarlık- laiklik meselesi kaşınabilir.

Bunlar üzerinde çalışmak bu meseleleri kaşımak için muhtemelen önce şunları yapar:

* Önce gerek yurt içinde gerek yurt dışında pek çok sahte sosyal medya hesapları açar. Sonra faaliyet yapacağı hedef kitleye uygun profil resmi ve takma isimler oluşturur. Mesela:

Bir tanesine PKK  lıların kullandığı yüzünün bir kısmı kapalı fotoğraf koyar. Oradan Kürtlerin haklarıyla ilgili, onlara haksızlık yapıldığıyla ilgili yalan yanlış paylaşımlar yapar. Bu arada devlete ve Türklere de hakaretler eder.

Bir tanesine Türk bayrağı fotoğrafı koyarak Türk milliyetçisiymiş gibi görünüp Kürtlere hakaretler paylaşır.

Bir tanesine sarıklı bir fotoğraf veya kelime-i tevhid yazılı bayrak koyar. Dini paylaşımlar yapar. Özellikle dindar olmayanları tahrik edecek, onları dindarlardan nefret ettirecek paylaşımlar yapar. Onlara hakaretler eder.

Bir tanesine  laikliği temsil eden fotoğraf koyar dindarlara, dine , dince kutsal sayılan değerlere hakaretler eder.

Bir tanesine aleviliğin simgelerinden ucu çatal kılıç  resmi veya Hz. Ali'nin sonradan çizilmiş hayali resmini koyar, oradan sünnilere hakaretler eder. Alevilerin haklarının yendiğine dair paylaşımlar yapar.

Bir tanesine yine dindarlığın simgelerinden bir fotoğraf koyup alevilere, şiilere hakaretler eder. Yine sahte hesaplarla paylaşımlarının altına ortalığı kızıştıracak mahiyette yorumlar yapar.

Sonra gülerek seyreder. Çünkü her kesimden heyecanlı tipler bu paylaşımların altına lehte veya aleyhte yorumlar yazar, karşı tarafa hakaretler eder. Bu durum içten içe toplumdaki bazı kişileri diğerlerine karşı keskinleştirir. Onlara karşı olumsuz duygu beslemekten nefrete kadar varan bir ruh hali oluşturur.

Bir de ne kadar fazla yorum olursa o kadar fazla kişiye ulaşır. 

Bu arada bir not düşeyim: Benim paylaşımlarım istatistiklerine baktığımda genelde 1500 ile 6000 arasında  "görüntü" alır. Geçenlerde bir mevzu sormuştum, iş tartışmaya döndü yorumlar, yorumlar...  kısa zamanda 210 000 görüntülenmiş. Hiç tanımadığım kişilerin ilginç yorumları, su-i zanda bulunmalar falan. Hemen paylaşımı kaldırdım. Demem o ki, tartışmalı paylaşımlar hiç tahmin edemeyeceğimiz yerlere kadar ulaşıyor.

Elbette ajanların çok karmaşık faaliyetleri de vardır yukarıda saydığımız muhtemel şeyler hiç risk taşımayan, masraf istemeyen en basit ajanlık faaliyetleridir. 

Başka neler yapabilirler? 

Nasıl ki binanın sağlamlılığı binanın direklerinin ve kolonlarının sağlamlığına bağlıdır. Toplumun sağlamlılığı da onu ayakta tutan milli ve manevi değerlerimizin gücüne bağlıdır. Çeşitli bahanelerle milli ve manevi değerlerimizi itibarsızlaştırma için yapılan faaliyetler binanın direk ve kolonlarına yapılan müdahale gibidir.

Bizler sosyal medyadaki paylaşımlara hemen inanır ve altına yorumlar yaparken dikkat etmezsek ajanların yaktığı ateşe odun taşımış olabiliriz.

09,03,2026   Ali USLU - TAVŞANLI

ÖĞRETMENİN BIÇAKLANMASI /ÖLDÜRÜLMESİ ÜZERİNE...

ÖĞRETMENLERİN BIÇAKLANMASI /ÖLDÜRÜLMESİ ÜZERİNE...

Değişik kademe ve değişik okullarda çalışmış emekli bir eğitimci olarak bu konudaki görüşlerim şunlardır:

Okullardaki bu tür müessif olayların en önemli sebebi, zorunlu 12 yıllık kesintisiz eğitimdir.

Okumak istemeyen çocukları zorunlu olarak okula getirmek hem onlara zulüm, hem sınıf arkadaşlarına zulüm, hem öğretmenlerine zulüm, hem de bu topluma zulümdür.

Öğrenciye zulümdür. Çünkü: "Zorla güzellik olmaz" fehvasınca zorla okula getirilen çocuk okuldan ve derslerden sıkılır. Okuldan istifade edemediği gibi, o zaman aralığında öğrenmesi gereken diğer mesleklerden de mahrum kalır.

Arkadaşlarına zulümdür. Çünkü:

Okumak istemeyen öğrenci derslerde bir varlık gösteremez. Kendini göstermek kendinden bahsettirmek için akran zorbalığına başvurabilir, çete oluşturarak arkadaşlarına zarar verebilir. Dersleri sabote ederek arkadaşlarının dersleri anlamasına engel olabilirler.

Öğretmene zulümdür.Çünkü:

Okumak istemeyen çocukları normal öğrencilerin çekindiği şeylerle korkutamazsınız. Notlardan düşük almak, zayıf almak onlar için önemli değildir. Disiplin cezası, ki -en ağırı örgün eğitimden çıkarmaktır- onlar için bir ödül mahiyetindedir. Dayak zaten yasak, ki yasak olmasa bile delikanlı çocuklarla herkes baş edemez. Bu sebeple öğretmen bu çocuklar üzerinde hakimiyet kuramaz, sınıfta otorite boşluğu oluşur. bilgisini sınıfa istediği biçimde aktaramaz, enerjisinin çoğunu sınıf sükunetini sağlamaya harcar. Bu esnada bu tip bazı öğrenciler öğretmene kafa tutarlar, çok nadir de olsa öğretmene şiddet uygalayanlar da olur.

Bu gibi durumlar onun manevi tatmin duygusunu olumsuz anlamda etkiler, mutsuz olur, hatta öğretmenlikten bıkanlar olur.

Topluma zulümdür.Çünkü:

Toplumun vergileriyle yürüyen eğitim öğretim faaliyetleri istenilen sonuca ulaşamadığı için bu manada masrafların bir kısmı boşa gitmiş olur. Ayrıca bu tür öğrencilerin kötü alışkanlıkları diğer öğrencilere nispetle daha fazladır. Bunlar bazen normal öğrencileri kandırarak, kendine uydurarak onların da kötü alışkanlıklar edinmesine sebep olabiliyorlar. Kendilerine uygun yerlerde istihdam edilseler kendisine ve topluma faydalı olabilecek bireyler, zorunlu eğitim sebebiyle bazıları hem okulda hem okuldan sonraki hayatında problemli bireyler olarak toplum içerisinde yasamaya devam ediyorlar. Toplum bunların olumsuzluklarıyla da uğraşmak zorunda kalıyor.

Tabii bu durum tek sebep değildir, mutlaka başka etkenler de vardır. Fakat benim tesbit edebildiğim en önemli sebep budur.

Sosyal medyadaki bu tür haberlerin yorumlarında bir çok kişi çocuk eğitiminin ailede başladığından vb bahsediyorlar ki haklılar. Fakat problemin kaynağı aile ise bu durumda ne yapacağız?

Zannedersem her aile normal olarak görülüyor. Durum hiç de öyle değil... Öyle aileler var ki ha var, ha yok... Öyle aileler de var ki onların verdiği yanlış eğitimi düzeltmek, çocuğun olumsuz davranışlarını sıfır noktasına getirmek bile zaman alıyor.

Ben bu konuda bildiklerimi paylaştım.. Çünkü bu konuda elimden ancak bu geliyor.

Ölenleri geri getiremeyiz fakat gelecekte yaşanması muhtemel bazı olumsuz vakaları önleyebiliriz.

Bu vesile ile genç yaşında hayattan koparılan öğretmenimize Allah Teâlâ'dan rahmet, yakınlarına sabırlar diliyorum. Yaralanan öğretmen ve öğrenci kardeşlerimize de şifalar diliyorum.

04/03/2026 Ali USLU -TAVŞANLI

GOCA GAVUR

 GOCA GAVUR

Rahmetli babam, ABD, Rusya, İngiltere gibi emperyalist devletlerden bahsederken "goca gavur" derdi.

Evet, her zaman yaptığı gibi goca gavur yine gavurluğunu yapıyor.

Bunların müdahale / işgal için her zaman bir bahaneleri vardır;

Özgürlük, insan hakları, demokrasi... gibi.

Allah Teâlâ zulümlerini kendi sonlarına vesile kılsın..

Ali USLU

AKIL PAMUK İPLİĞİ İLE BAĞLIYMIŞ

 Kim olduğunu unuttum, fakültedeki hocalarımızdan birisi "Aklınıza fazla güvenmeyin. İnsanın aklı pamuk ipliği ile bağlıdır" demişti. Bu söz hep aklımda kaldı.

Malum pamuk ipliği pek sağlam değildir, zora geldiğinde kopma ihtimali oldukça fazladır.

Ne zaman bir intihar vak'ası duysam bu söz aklıma gelir. Allah Teâlâ aklımızı almasın.

Yakın çevresinde psikolojik problemi olanlar lütfen daha dikkatli olsunlar. Çünkü onların pamuk ipliği biraz daha hassas ve biraz daha yıpranmış oluyor.

Bir de çevremizdekilerin, maiyetimizdekilerin psikolojisini olumsuz anlamda etkileyecek, bozacak söz ve davranışlardan uzak duralım.

Bazen bir söz, bir tavır insanı hayata bağlarken bazen de ters bir söz, ters bir tavır kişiyi hayattan koparır.

Öfkenin belli dozajdan sonrası da aklı gideren bir durumdur. Öfke sebebiyle kişiler hem kendilerine hem çevresine zarar verebilirler. Onun için öfkemizi kontrol etmek ve çevremizdekileri öfkelendirecek şeylerden uzak durmak da önemlidir.

24/02/2026 Ali USLU - TAVŞANLI

CAN-U GÖNÜLDEN ŞÜKÜR

 Mahallemizde camiye gelip giderken tanıştığımız bir abi var, bir kaç senedir kanser hastalığı ile imtihan oluyor. Hastalığı bazen ilerliyor, bazen iyiye yakın oluyor. Camiye gelebilecek duruma geldiğinde namazlarını camide kılmaya çalışıyor.

Dün yatsı namazında yan yanaydık. Maske ile gelmişti. Ezan okunmaya başlayınca ellerini kaldırdı (çok yüksek olmayan bir sesle fakat ben duyabiliyordum) Ramazana kavuşturduğu için Allah Teala'ya (gerek duruşuyla, gerek ses tonuyla, söyleme biçimiyle) öyle can-u gönülden şükür etti ki, hayran kaldım.

Yatsıyı kılıp teravihe geçiş esnasında da aynı şekilde teravih namazını kılmasını nasip ettiği için şükür etti.

Düşündüm de, psikolojik olarak kendisini ölüme çok yakın hissetmek, acaba "önümüzdeki Ramazana kavuşur muyum" diye düşünmek, sonra o güzel günlere camiye gelebilecek kadar da olsa sağlıklı olarak ulaşmak ne kadar farklı bir duygudur... Rabbimiz abimize hayırlı şifalar ihsan eylesin.

Kendimize verilen nimetler konusunda ne kadar gaflette olduğumuzu bir kez daha anladım.

Rabbimiz cümlemizi gafletten uyandırsın. Nimetlerin farkına varmayı, bize verilen fırsatları en güzel biçimde (rızasına uygun olarak) değerlendirmeyi nasip eylesin.

19/02/2026   Ali USLU - TAVŞANLI

KAÇ YANLIŞ KAÇ DOĞRUYU GÖTÜRÜR ?

4 YANLIŞ BİR DOĞRUYU GÖTÜRÜR MÜ? 

Testli sınavlarında  4 yanlış veya 3 yanlış 1 doğruyu götürür. 

Bu durum sınavlarda böyle olsa da, günlük hayatta böyle değildir. 

Yaptığımız yanlışın büyüklüğüne ve muhatapların algılama durumlarına göre, bazen bir yanlış dört doğruyu, bazen kırk doğruyu, bazen daha fazlasını götürür. 

Dinimizin amele taalluk eden meselelerinde yapılan yanlışlar da bazı doğruları götürebilir.(Bakınız Hucurat suresi 1 ve 2. ayetler)

İtikadi manadaki yanlışların bazıları ise (mesela şirke girmek, veya  küfre /inkara girmek gibi) Allah  katındaki doğruluk namına yaptığımız ne varsa hepsini götürebilir.

Ve'l- hasıl çok dikkat etmek gerekir.

07/02/2026   Ali USLU

İYİ TARAFLARI DA VARDI

 Derviş, son vazifesini yapmak üzere tanışık olduğu, az da olsa aralarında hukukun bulunduğu bir kişinin cenaze namazına katılmıştı.

Namazdan sonra imam efendi cemaate sordu:

-Ey cemaat-i müslimin merhumu hal-i hayatında nasıl bilirdiniz?

Cemaatten bazıları "iyi biliriz" derken, bazıları sessiz kalmayı tercih ettiler. Derviş ise "Allah Teâlâ rahmet deylesin" dedi.

 İmam efendi bu sefer:

-İyiliğine şahitlik edermisiniz? diye sordu.

Cemaatten bazıları sessiz kalırken bazıları "iyi biliriz" diye cevap verdiler.

Derviş kendi duyacağı bir sesle "iyi tarafları da vardı" diye cevap verdi.

İmam efendi aynı soruları üç kez tekrarladı.

Her defasında derviş de aynı sözlerle karşılık verdi.

İmam efendi "merhuma hakkınızı helal edermisiniz?" diye sorduğunda cemaatten çoğu kimseler "helal olsun" diye cevap verirken derviş de kısık bir sesle "helal olsun" dedi.  Fakat bunu söylerken içinde tuhaf bir burukluk oluşmuştu.

BEN ŞÖYLE DÜŞÜNÜYORUM

 *-Hocam ben şu konuda şöyle düşünüyorum.

-Düşünebilirsin kardeşim, herkes istediğini düşünebilir. Kimsenin düşüncesine pranga vurulamaz. Fakat bunu bana niye anlatıyorsun?

*-Acaba yanlış mı düşünüyorum?

-Kardeşim anladığım kadarıyla sen karını vermişsin ve benden de onay almak istiyorsun. Zaten soru soranların pek çoğu da maalesef kendi düşüncesine destek bulmak maksadıyla soruyorlar.

 

EVLENEMEYEN ERKEKLER VE KIZLAR

 EVLENEMEYEN ERKEKLER VE KIZLAR

Son yıllarda sohbet ettiğimiz değişik çevrelerde duyduğum şikayetlerden / serzenişlerden bir tanesi de çocuklarının evlenmeyişi veya evlenememesi meselesi. Bu meseleyi iki grup halinde ele alalım:

1. Grup: Evlenmeyenler veya evlenmek istemeyenler.

Bu gruptakiler henüz evlenmek istemeyenler ve evliliği  hiç düşünmeyenler olarak ikiye ayrılıyor. Evlenmek istemeyenlerin bu tercihlerinin arkasında hangi sebepler/düşünceler var bu konuda kapsamlı bir araştırma yapılıp (belki de araştırma vardır da bizim haberimiz yoktur)  en azından yapılabilecek konularda önlemlerin alınması gerekir.

2.Grup: Evlenmek istedikleri halde evlenemeyenler.

a- Maddi sebeplerle evlenemeyenler. 

b- Çevresinde gördüğü kötü örnekler sebebiyle, evlenmek istediği halde bu işe cesaret edemeyenler.

c- Kafa dengi birisini bulamadığı için evlenemeyenler.

d- Evlenmek istediği halde ne istediğini tam bilemediği için evlenemeyenler. 

Yukarıda bahsettiğim ailelerin şikayetleri genellikle maddi sebepler sebebiyle evlenemeyenler hariç diğer tüm maddelerle alakalı. Çünkü bu durum için çocuklarından değil başka şeylerden şikayet ediyorlar. 

Benim üzerinde durduğum ve kafa yorduğum elimden geldiğince yardımcı olmaya çalıştığım kişiler ise "ne istediğini bildiği halde uygun adayı bulamayanlar."

Önceleri akrabalık bağları daha sıkı olduğundan, yerleşim merkezindeki insanlar çevresindeki kişileri  daha iyi tanıdıklarından uygun adayı ya aileler kendisi bulurlar, ya da yakınları tarafından evlenme çağına gelmiş kişilere veya ailelerine tavsiye edilirdi. yerleşim yerlerinin kalabalıklaşması, akrabalık bağlarının zayıflaması, bireyselliğin artması ve başka sebeplerle evlenmek istediği halde uygun adayı bulamama konusu giderek artan bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır.

"Bu konuda neler yapılabilir?" Bilmiyorum. Fakat bir şeyler yapılması gerektiğinin çok elzem olduğuna inanıyorum.

18/01/2026     Ali USLU - TAVŞANLI

DİN EĞİTİMİNDE KARŞILAŞILAN PROBLEMLER

 DİNİ DEĞERLERİMİZİN ÇOCUKLARA AKTARIMI

Dini değerlerin topluma dolayısıyle çocuklara aktarımında iki problemle karşılaşıyoruz.

Birincisi: Bilginin aktarımı

İkincisi: Bilgiyi aktarma metodu.

BİGİ AKTARIMI / KARŞILAŞILAN ZORLUKLAR 

Sizlere 35 yıllık öğretmenli hayatımda sahada tespit ettiğim  problemleri /zorlukları aktarmaya çalışacağım inşaallah.

a) Aktarılan bilgilerin sahih veya hurafe olması

*Öğrenciler dini bilgileri ya resmi görevlilerden (Din Kültürü Öğretmeni, İHL meslek dersleri öğretmenleri, imam, vaiz)

*Ya ailesinden (Aile büyüklerinin anlattıklarından ve dini yaşama biçiminden)

*Ya da mahallesindeki bu konuda gönüllü eğitim veren kişiler veya bazı tarikat ve cemaatlerin değişik isimlerde açtıkları kurslardan öğreniyorlar.

Öğrencilerin anlattıklarından ve sorduklarından, onlara doğru bilgilerin yanında bazen sahih dini bilgilere uymayan hatta tamamen zıt bilgilerin de onlara dini bilgi adı altında verildiğini görüyoruz. Bu bilgilerin kaynağını araştırdığımızda menkıbeleri din olarak anlatan aile büyüklerini ve bazı grupların merdiven altı faaliyetlerini görebiliyoruz.

Çok sık olmasa da camilerdeki vaazlarda da bu tür sahih bilgilere aykırı bilgilere zaman zaman rastlıyoruz. Bu durumlarla önceleri daha sık karşılaşırdık. Son yıllarda vaizlerin Diyanette görevli ilahiyat mezunu vaizler olması sebebiyle bu durumlar epeyce azaldı. 

b) Dini bilgileri öğreten resmi görevlilerin dinin kaynaklarına bakışı:

Gerek Din kültürü öğretmenleri, gerekse İHL Meslek dersleri öğretmenleri, imamlar ve vaizler dini eğitimlerini alırken bazıları, çeşitli tarikat, cemaat veya değişik dini oluşumlarla irtibat halinde olabiliyorlar. Bu durum onların dini anlama / yorumla ve dini kaynaklara bakışı  konusunda farklılık oluşmasına sebep olabildiği gibi, İlahiyat fakültesindeki hocaların da kaynakları sahih kabul edip etmeme ve ayetlere farklı yaklaşım biçimleri sebebiyle ilahiyat fakültelerinden mezun olan kişilerin dine ve kaynaklara bakışı birbirinden farklı olabiliyor. Bu da derslerine girdikleri öğrencilerin kafa karışıklığına sebep olabiliyor. Mesela, sınıfın birisinde mübarek gün ve geceleri  öğrenen öğrenci sonraki yıllarda dersine giren farklı hoca tarafından Kadir gecesi harindeki mübarek olduğu söylenen bütün gün ve gecelerin uydurma olduğunu söyleyerek körpe zihinlerin bulanmasına ve kendisine anlatılan diğer dini bilgilerin de sorgulamasına sebep olabiliyor. Temel kaynaklarımızda sahih kabul edilen bazı hadisler bazıları tarafından uydurma olduğu söylenerek öğrencilerin kafası karışabiliyor.

Yine tasavvufa olumlu bakan bir öğretmen tasavvuf ve tarikatlerle ilgili şeyler anlatıp onun güzelliklerini anlatırken, öbür yıl veya ikinci dönem derse giren farklı hoca tarikatlerin şirk olduğunu söyleyerek zihinler karmakarışık olabiliyor.

İmam hatip liselerinde ise öbür yıla gerek kalmadan aynı sınıfa giren öğretmenlerin aynı mevzuda birbirine zıt görüşleri çocuklarda kafa karışıklığına sebep olabiliyor.

Yine sosyal medyada ve bazı TV programlarında kendisini din alanında selahiyetli gören kişilerin ulu orta tartışmaları, veya birbirlerini itham eden konuşmaları din konusunda alt yapısı olmayan çocuklarda dine ve dindarlara bakışlarını olumsuz etkileyebiliyor ve din adına her şeyi sorgulamaya başlayabiliyorlar.

c) Dini öğreten bazı hocalardaki bilgi yetersizliği veya bilgi aktarımındaki beceriksizliği

Dini öğretme konumunda olan kişilerin sorulan sorulara doyurucu ve ikna edici cevaplar verememesi veya aktarımdaki zayıflık/ beceriksizlik derse ilgiyi azaltarak öğrencileri ilgili bilgileri almaktan mahrum bırakabiliyor.

d) Din öğreten bazı hocaların iyi örnek olamaması 

Din öğretimi veren bazı hocaların  dinin  kurallarına aykırı davranışlar sergilemeleri de  dini bilgilerin aktarımı ve öğrenciler tarafından benimsenmesinde olumsuz anlamda etkilemektedir.

Dindar bir öğrenci velimiz  kızına tesettürle ilgili öğütler verirken "ama anne bizim din kültürü hocamız bile şöyle şöyle giyiniyor" diyerek annesine tepki gösteriyor. 

BİLGİ AKTARIMINDA OLMASI GEREKENLER VE KARŞILAŞILAN SORUNLAR

Gerek Yüce Kitabımızda gerekse Peygamber efendimizin hadis ve uygulamalarında din eğitiminin metotları ana hatlarıyla belirtilmiştir.  Bu  kurallara uygun davranan eğitimciler başarılı olmuş uymayanların ise ürünlerinde sıkıntılar oluşmuştur.

İsra suresi 53. ayetteki emir ve tavsiyenin eğitimde özellikle din eğitiminde uygulanması durumunda neticenin  çok daha güzel olacağı aşikardır.

"Kullarıma söyle, sözün en güzelini söylesinler. Sonra şeytan aralarını bozar. Çünkü şeytan, insanın apaçık düşmanıdır." İsrâ : 53 (DV Meali)

Gerek kendi öğrencilik yıllarımda gerek öğretmenlik yıllarımda öğrenciye hakaret eden ve kaba davranışlar sergileyen  din eğitimcileri yüzünden bazılarının din ve dindarlardan soğuduğunu müşahede etmiştim.

Ayrıca çocuğuna hakaret ve/veya tehdit ederek dinin kurallarına uymaya çağıran velilerin çocuklarının bazıları da bu sebeple din ve dindarlardan uzaklaştırmışlardır.

Sekizinci sınıfa giden bir kız öğrencimin babası, kızının namaz kılmadığını, ailesi hatta akrabalarındaki bütün bayanların tesettüre riayet ederek giyindikleri halde kızının tesettüre yanaşmadığını söyleyerek kızıyla özel görüşmemizi benden rica etmişti.

Kızıyla özel görüşmemde bana söylediği şey hala aklımdadır.

Hocam ben yedi yaşındaydım. babam köpeğini göstererek (babası avcılıkla da uğraştığı için köpekleri varmış) "Sana söylediğim kadar şu köpeğe söyleseydim şimdiye kadar namaza başlardı" dedi.

Babasının bazı söz ve davranışları sebebiyle babasının inanç ve düşüncelerinden uzaklaştığını söyledi. Hatta ilgi alanlarını sorduğumda babasının en rahatsız olacağı şeyleri yaptığını gördüm. Mesela müzik olarak babasının hiç sevmediği isyan müziklerini metalik grupları dinlediğini söyledi. Biraz inatçı yapısı olan kız belki de babasından bu şekilde intikam alıyordu. Babasını uzun zamandır tanıdığımı söylediğim için olsa gerek bana ve nasihatlerime karşı da mesafeli durdu. Yani bu konuda hiç faydam olmadı.

Yine Al-i İmran suresi 159. ayette insan eğitiminde özellikle din eğitiminde önemli bir kural hatırlatılıyor;

 Muhataplara yumuşak, nazik davranmak, şefkatli olmak, kaba davranışlardan uzak durmak. Yapılan ufak tefek hataları görmezden gelmek, hatalar ve yanlışlar karşısında ceza yerine affın ilke edinilmesi. Ayrıca mümkün olduğunca dersle ilgili veya başka konularda onların görüşünü de almak.

"Allah'ın rahmeti sayesinde sen onlara karşı yumuşak davrandın. Eğer kaba, katı yürekli olsaydın, onlar senin etrafından dağılıp giderlerdi. Artık sen onları affet. Onlar için Allah'tan bağışlama dile. İş konusunda onlarla müşavere et. Bir kere de karar verip azmettin mi, artık Allah'a tevekkül et, (ona dayanıp güven). Şüphesiz Allah, tevekkül edenleri sever. (Âl-i İmrân : 159 )   

"Peygamber efendimizin Kolaylaştırınız zorlaştırmayınız; müjdeleyiniz nefret ettirmeyiniz" hadisini eğitim, özellikle din eğitiminde uygulamanın ne kadar önemli olduğunu öğrencilik ve öğretmenlik hayatımı düşündüğümde daha iyi anlıyorum. Öğrencilik hayatımda derslerden nefret ettirilerek  veya hocadan korkusuna hoca mektebini bırakanları biliyorum. Yine aynı sebeplerle Kuran Kursunu ve okulunu yarıda bırakanları biliyorum.

Hadis-i şerifin uygulaması çok basit aslında, eğitimciye diyor ki,

Öğrencinin başarılı taraflarını görerek onu teşvik et. kolaylaştır. Dersini yapabildiği kadar yapsın yeter ki sevsin, benimsesin. Sakın nefret ettirme, sen yapamazsın deme. Dersten dolayı veya başka sebeplerle hakaret etme. 

Bu metot uygulandığında bu gün yapmadığı veya yapamadığı dersleri ileride öğrenme şansı var. Fakat nefret ettirilirse büyük ihtimalle öğrenmek istemeyecek, öğrendiklerini de uygulamayacaktır.

İlçemizdeki hafızlık müessesi olan Kuran Kursunda benim yaşıtım olan hafızların anlattığına göre o zamanki hocalardan birisi dersini yapamayan veya eksik yapanları her defasında sorgusuz sualsiz acımasızca dayak atarmış.. Bu sebeple hafızlık yapmaya gelenlerin ekserisi kursu bırakmışlar ki ben de bırakanların çoğunu tanıyorum. Oradan hafız olarak çıkabilenlerin çoğu ise dini anlamda arızalı tiplerdi. Uzun süre beş vakit namaz kılanların sayısı çok azdı. Bazıları ileriki yıllarda kendilerini manevi olarak toparlayabildiler.

EĞİTİM İLE İLGİLİ YAZILARIMDAN ÖRNEKLER

EĞİTİM KONUSUNDA UFKUMU AÇAN BİR AYET-İ KERİME

Kur'an-ı Kerim'i okurken doğal olarak Hz. Meryem'den bahseden Al-i İmran suresi 37. ayetini de değişik yer vezamanlarda defalarca okumuşumdur. On yıl kadar önce Kuran okurken bu ayete geldiğimde bir bölümün kelimeleri dikkatimi çekti:

"...fe-enbetehe nebeten hasenen..." Fe-enbetehe: Onu bitirdi, yetitirdi. Nebeten hasenen: Güzel

bitki (gibi) Toplu manası:"... (Rabbi) Onu(Meryemi) Güzel bir bitki gibi yetiştirdi..."(Diyanet Vakfı Meali)

Bu bölüm üzerinde uzun süre düşündüm. Ayette, insan yetiştirmek bitki yetiştirmeye benzetiliyordu. Bu konuda tefekküre devam ettim.Önce bitki tohumlarını düşündüm.

Tohumları toprağa ektiğimizde hemen bitmesini, bittikten sonra da hemen meyve / sebze vermesini beklemiyoruz. Demek ki eğitim işi sabır işiydi ve bu, bir süreç içerisinde oluyordu. Öğrencinin zihnine, kalbine attığımız davranış tohumlarının yeşermesi ve istenilen aşamaya gelmesi için bir zaman gerekir. Nasıl ki değişik tohumların filizlenmesi ve ürün vermesi farklı farklıysa, öğrencilerin öğrenme süresi ve öğretilen şeylerin davranışa dönüşmesi de kişiden kişiye farklılık gösterebilirdi.

Bir çiçeği düşündüm. Çiçeğin cinsine göre, suyuna, Güneşine, ortamına dikkat etmek gerekiyordu. Suyu fazla verildiğinde de, az verildiğinde de çiçek bundan zarar görüyordu. Uygun olmayan ortamlarda çiçek gerektiği gibi büyüyemiyor hatta giderek soluyor veya yapraklarını döküyordu. Demek ki eğitim metodu olarak verilmesi gerekenler çocuğun/öğrencinin ihtiyacına göre ne az ne de fazla olmalı ve zamanında verilmelidir. Ve eğitim için uygun ortam sağlanmalıdır.

Nasıl ki bitkilerin farklılıklarına göre bakımı da farklılık gösterebiliyorsa, öğrenciler de farklı yapıda, karakterde olabilirler. O halde her öğrenci için in iyi metodu da bulmaya çalışmak gereklidir.

Sonra meyvelerinde şekil bozukluğu olan bir elma ağacı düşündüm. Diyelim ki elma ağacımızın meyveleri yamru yumru olmaya başladı. Ziraat mühendisinden yardım istedik. Gelip tahlillerini yaptı ve bazı ilaçlar önerdi. O ilaçları verdiğimizde meyvelerin hemen düzelmesini beklemiyoruz, öbür sene meyvelerin düzelmesini bekliyoruz değil mi? Öğrencide veya çocuğumuzda bazı hatalı veya yanlış davranışlar gördük diyelim. Onları uyardık veya gerekli nasihatleri yaptık. Hemen ertesi günü davranışın düzelmesini beklemek ve bu konuda aceleci, olmak bizi ve muhatabımızı yorar ve ümitsizliğe sevkeder. Yani sabırla hareket etmek gerekir. Son olarak, diyelim ki, tohumun ekilmesinden bitkinin yetişmesine kadar elimizden gelen her şeyi yaptık. Sonra ne yapıyoruz? Allah Teala'ya tevekkül ediyoruz değil mi? Çünkü onu büyütmek yetiştirmek Allah Teala'ya aittir. Bakarsınız kırağı vurur. Bakarsınız soğuk vurur. Bakarsınız fırtına veya dolu mahveder bu durumda bizim yapacağımız pek bir şey yoktur. Eğitim de böyledir. Biz elimizden gelen her şeyi usulüne uygun yaptığımız halde sonuç bizim istediğimiz gibi olmayabilir de. O zaman da "Allah Teala'nın takdiri" deriz.

DEĞERLERİMİZİN VE KÜLTÜRÜMÜZÜN AKTARIMINDA EN ETKİLİ YÖNTEMLER

Öğretmenlik hayatımda öğrencilerin dikkatle dinledikleri ve etkilendikleri derslerimin birincisi, yaşanmış ibret verici olayları anlattığım dersler olmuştur. Sonra olaylardan yola çıkarak sınıf olarak dersler çıkarırdık. Buna hemen hemen sınıftaki tüm öğrenciler katılırlardı. 

İkincisi ise, bildikleri somut örneklerden yola çıkarak anlattığımız dersler... Bu tür dersler de daha çok dikkat çekmiş ve etkili olmuştur. Bu konuda "merhamet" kavramını öğretirken  ve önemini anlatırken anlattığım (daha sonra yazıya döktüğüm ) olayı, ve öğrencilerin  bildikleri nesneler üzerinden anlattığım dersin yazısını  paylaşıyorum. 

BİR MERHAMETSİZLİK OLAYI VE İBRETLİK SONUCU

    Tavşanlımızın yakınından Kocasu ismi verilen bir çay geçer. 

Bundan 50 yıl evvel Tavşanlı'nın nüfusu az olduğundan, çay daha temiz akarmış.

Çayda çeşitli tatlı su  balıkları, hatta yayın balıkları bile bulunur, balık meraklıları, olta veya germe ile balık avlarlarmış. 1970 li yıllarda balık avı meraklılarından (A) isimli şahıs farklı bir metot kullanarak şu şekilde balık avlarmış:

Akşama yakın Kocasu'ya gidip bir kaç büyük balık tutar, tuttuğu balıkların sırtlarına olta iğnelerine takarmış. Oltayı da gerdiği urgana bağlar ve geri dönermiş. Gece, avlanmak için gelen yayın balıkları oltadaki balıkları yer,  doğal olarak misinedeki diğer iğneleri de yuttuğundan yayın  balığı yakalanırmış. O şahıs da sabahleyin bisikletiyle gidip yayın yakalandıysa, yayını çıkarıp bisikletinin sepetine koyar, kuyruğu yerde sürüyerek evine getirirmiş.
Yayın yakalanmadıysa sırtına olta iğnesi takılı balıklar, yayın yakalanıncaya veya ölünceye kadar öyle kalırlarmış.
   Bu durumu bilen - duyan bazı büyükler ikaz etmişler . Canlı bir hayvanın sırtından iğne takılarak günlerce bekletilmesinin insani ve İslami yönden yanlış olduğunu anlatmışlar. Fakat nasihatin pek faydası olmamış.  O şahıs aynı metotla yayın avlamaya devam etmiş.
Bir gün bisikletiyle Tavşanlı-Tunçbilek yolunda giderken yanından geçen bir kamyonun  kasasındaki zincirin ucundaki kanca nasıl olduysa bu şahsın sırtına takılmış. Şoför fark etmemiş. Kamyonun arka tarafında kanca sırtında kancaya asılı vaziyette Tavşanlı'ya kadar gelmiş. Tabii altındaki bisiklet düşmüş.

Görenler şoförü durdurmuşlar. Acilen hastaneye kaldırmışlar fakat kurtarılamamış. Bu şahsın balık avlama şeklini ve ölüm şeklini duyan Tavşanlılılar, ölüm şeklini balık avlama metoduna bağlamışlar ve uzun süre normal olta  balıkçılığı yapmaktan bile imtina etmişler.Bu olayı (A) isimli şahsı tanıyan bir kaç kişiden bizzat dinledim. İlk duyduğumda Peygamber Efendimizin şu mealdeki Hadis-i Şerifi aklıma geldi: “Merhamet etmeyene merhamet edilmez.” (Buhari/edep. Müslim/Fedail)

Ayrıca Rasulullah (Sallallahu aleyhi vesellem) başka bir Hadisinde de şöyle buyurmuşlar:
"Allah, merhametli olanlara rahmetiyle muamele eder. Öyleyse sizler yeryüzündekilere karşı merhametli olun ki, semada bulunanlar da size rahmet etsinler…” (Tirmizi /Birr 16. Ebu Davut /edep 66)

KOCA SU

İki binli yılların başında Tavşanlı’nın alt yanından geçen çayın yanında bulunan Belediye İlköğretim Okulunda din kültürü derslerine giriyordum. Şehrin kirinin bulaştığı bu çay çok dikkatimi çekiyordu ve aynı zamanda şehrin önemli meselelerinden de biriydi. Burayla ilgili kafamdaki şeyleri öğrencilerle paylaşmaya karar verdim. O gün derste öğrencilere şöyle sordum:

-Çocuklar, Koca Suyu gördünüz mü? Elbette görmüşlerdi, hep birlikte atıldılar:

-Tabi öğretmenim, hem de çok gördük. İyi bildikleri konulardan devam ettim:

-Peki, suyu içilir mi? Kararlı bir şekilde cevap verdiler:

-İçilmez öğretmenim, kirli akıyor.

-Peki, orada yıkanılır mı yahut çamaşırlarınızı orada yıkar mısınız? Yine hiç tereddüt etmeden cevap verdiler.

-Hayır öğretmenim orada yıkanan kirlenir.

-Niçin?

-Tavşanlı’nın atık suları Kocasuya akıyor da ondan.

-Peki bu çayın üst taraflarına (Tavşanlı’ya gelmeden önceki yerlerine) gideniniz oldu mu? Sınıfın yarısından fazlası gitmişti.

-Evet öğretmenim baraja kadar gittik.

-Orada su nasıl?

-Daha temiz öğretmenim.

-Peki suyu içilir mi, yüzülür mü? Bu kez biraz daha iyimser cevaplar geliyor.

-Yüzülür ama gönül rahatlığıyla içilmez.

-Niçin?

-Su kirli değil ama üzerinde bazı yabancı  maddeler var. Bu kez daha yukarısını sordum.

-Suyun çıktığı yere gideniniz oldu mu? Üç öğrenci parmak kaldırdı.

-Biz ailemizle gittik öğretmenim.

-Orası nasıldı? Çocuklar gözlerinde ışıltıyla cevapladılar.

-Çok güzel öğretmenim, suyu çok berrak. İçimi çok güzel, tertemiz görünüyordu.

Çocukların kafasında bu su ile ilgili ön bilgilerden sonra şunları anlattım:

-Evet çocuklar, bizler doğduğumuzda suyun başındaki su kadar berrak ve temizdik. Zaman içerisinde bazı olumsuz davranışlar eklendi bazı insanlara…  yalan, hile, kıskançlık, bencillik, dedikodu, haksızlık gibi. Yani günahlar nehre karışan her pislik nasıl suyun berraklığını bozup zamanla kirletiyorsa insanların işledikleri günahlar da onların manevi dünyalarını kirletir.

    Su temizken ondan insanlar ve hayvanlar yararlanır ama aynı su kirlenince o sudan içen hastalanır, yıkanan kirlenir.

   İnsan da öyle, iç dünyası temiz iken ondan birçok kişi yararlanır ama iç dünyası kirlenmiş kötü kimselerin çevresine yararı değil zararı dokunur. Ona yakın olan kişiler onun şerrinden emin olamazlar, malları, canları, namusları  tehlikededir.

Dinimizin gayesi de doğduğumuz zaman nasıl temiz idiysek hayatımızı aynı temizlikte devam ettirmektir. Kirlenmemiş bir nehir nasıl ki denize tertemiz dökülüyor bizim de tertemiz hayatımızın son bulmasıdır.

Sözün burasında yine öğrencilere sormaya devam ettim.

-Peki Ayşe, söyle bakalım Tavşanlı’nın içme suyu barajdan geliyor değil mi?

-Evet öğretmenim.

-Barajın suyu gönül rahatlığıyla içilmez demiştik…

-Öğretmenim barajda arıtma tesisi varmış. Orada temizlenen suyu içiyor ve kullanıyormuşuz..

Mehmet de söze katıldı hemen.

-Bir de mikropların ölmesi için klor katıyorlarmış öğretmenim.

-Yani arıtma tesisinde sular temizleniyor ve mikroplardan arındırılıyor öyle mi? Bu bilgiden sonra devam ettim.

-Çocuklar! Samimi biçimde tövbe etmek de  arıtma tesisine benzer. Bilerek veya farkına varmadan bize bulaşan olumsuzlukları, günahları hayatımızdan temizler. Sevgili peygamberimiz şöyle buyurmuşlar:

“Tövbe eden günah işlememiş gibi olur"

ORMAN YANGINI:

   Çocuklar! Orman yangını göreniniz oldu mu?

-“Televizyonda gördüm öğretmenim.”

-“Ben yangını televizyondan gördüm ama yangından sonraki bir ormanı n bir bölümünü gördüm.”

-Nasıldı?

“ Yanmadan önceden de görmüştüm,çok güzeldi her yer yeşillikti, büyük –küçük bir çok çam ağacı vardı.Yangından sonra  her yer simsiyahtı. Ağaçların bir çoğu hiç kalmamış bazıları da yarısına kadar yanmış,dalları falan pek gözükmüyordu.”

-Bir orman kaç yılda yetişir? Değişik cevaplar…

“yirmi sene,otuz,hayır en az elli..”

-En az diyeniniz yirmi dedi.yirmi yıl…Peki, ne kadar zamanda yandı,

“üç beş gün.”

 Peygamber efendimiz  demişler ki:

“Hasetten (kıskançlıktan) kaçınınız. Çünkü, ateşin odunu yakıp tüketmesi gibi, haset de iyilikleri yeyip tüketir."

-Kıskançlık duygusunu dizginleyemeyenler “hesap gününde” büyük sürprizlerle karşılaşabilirler.

Yaptıkları bazı iyilikleri,ibadetleri amel defterinde gördüğü halde sevaplarının kıskanlık sebebiyle silindiğini görebilirler.

EĞİTİMLE İLGİLİ BAZI TESBİTLERİM.

*Çocuğa değer vermek ve bunu söz ve davranışlarla hissettirmek eğitimin anahtarıdır.

*Çocuğun olumlu davranışları takdir edildikçe çocuk onlara yenilerini de ekler.

*Olumlu davranışları görmezden gelinen çocuğa, olumsuz davranışları söylendiğinde nasihat etkisiz kalır.

*Önce olumlu davranışları takdir edilip, sonra olumsuz davranışı hatırlatılıp "Bu sana yakışmıyor" gibi sözlerle ikaz edilen çocuğa bu uyarı daha çok etki eder.

*Çocuğun olumlu davranışlarını arkadaşlarının yanında takdir etmek, hatalarını özelde söylemek etkiyi artırır.

*Küçük düşürücü ifadeler çocuğun sizden uzaklaşmasından / nefret etmesinden başka işe yaramaz.

*Bir çocuğun hataları devamlı söylendiğinde söz etkisini kaybeder.(yalama olur.)

*Güzel örnekler anlatmak çocukları olumlu düşünmeye ve anlatılan  örnek kişileri rol model almaya yönlendirir.

*Her çocuğun öğrenme / kavrama süreleri aynı değildir. Bunu dikkate alarak sabırla yaklaşmak öğrencinin ve öğretmenin ruh sağlığı açısından önemlidir.

*"Her çocuk özeldir" diye bir söz vardır. Bu söz eğitim açısından çok önemlidir.

ÖĞÜT DİNLEMEK İSTEMEYEN GENÇLERE NASIL YAKLAŞALIM.

Gençlerin çoğu öğüt dinlemekten hoşlanmıyor diye duymuştum. Ben de bu durumu gözlemledim. Bilmiyorum belki de gençler nasihat dinlemek yerine ikna edilmek istiyorlardır.

Bu sebeple bir kaç yıldır ben de metot değiştirdim. Gençler benden nasihat istemedikçe nasihat etmiyorum.

Benimle görüşmeye gelen gençleri önce sözünü kesmeden dinliyorum. Konuşması bitince bazı konulardaki düşüncelerini daha iyi anlamak için sorular yöneltiyorum. Kesinlikle düşüncelerini küçümsemiyorum ve saçma da olsa "böyle saçma düşünceleri nereden öğrendin" veya "yanlış düşünüyorsun, yanlış biliyorsun" gibi cümleler kurmuyorum.

Bazen de ona hak veriyorum ve "Ben de senin durumunda olsam muhtemelen öyle düşünürdüm" gibi şeyler söylüyorum.

Kafasına takılan konularla ilgili.(Veya önceden bana söylenmiş problem ettiği konularla ilgili) Meseleye daha geniş perspektiften bakmasını sağlayacak, Onun ufkunu açacak farklı şeyler anlatıyorum. Bu metotla genç direk nasihat almadığı için iyi dinliyor. Olaylara daha farklı bakıp önceki düşüncesinin eksik veya hatalı olduğunu anlayabiliyor ve buna kendisi karar vermiş oluyor. Böylece nasihat etmeden problemi çözmeye çalışıyorum.

O genç kardeşim için içimden dua ediyorum. Sonucu Rabbime bırakıyorum.

***

ÇOCUK EĞİTİMİNDE İKNA YÖNTEMİ VE TEHDİT

Gerek çocuk eğitiminde gerekse öğrenci eğitiminde en önemli şey çocuğa değer verdiğini hissettirip gönlüne dokunmak ve onu ikna etmektir. Bir de iyi örnek olmaktır.

Gerek kendi çocukluk ve öğrencilik yıllarımdan, gerekse öğretmenlik hayatımdaki gözlem ve tecrübelerimden biliyorum ki, sertlikle, tehditle, hakaretle kimse ikna olmaz. Belki korkudan dolayı o davranışı gizler veya ara verir. Fakat ikna edilmiş bir çocuk davranışını kendi isteğiyle tamamen değiştirebilir.

Hakaret etmenin hiç bir zaman hiç bir faydası olmadığı gibi, hatta zararı olur.

Peki eğitimde sert davranmanın veya tehdit etmenin hiç faydası olmaz mı?

Duruma göre bazen olur. Mesela arkadaşlarına zarar veren veya onları olumsuz şeylere teşvik eden bir çocuk bu davranışının yanlış olduğu anlatıldığı halde ikna olmuyorsa, arkadaşlarını korumak amacıyla onu tehdit etmek işe yarayabilir.

Veya çocuğun, kendine zarar veren alışkanlık ve davranışları varsa, güzel sözlerle ikna olmuyorsa, eğer işe yarayacaksa sertlik ve tehdit kullanılabilir. Bu sayede rüşt çağına gelene kadar ikna olmasa da bazı yanlış veya zararlı davranışlardan korunabilir. Rüşt yaşına geldikten sonra yapacağı iyi ve kötü davranışları bilinçli olarak tercih edeceğinden sadece nasihat edilebilir. Suç işlerse cezası toplum veya devlet tarafından verilir.

 

AHLAKİ İLKELERİMİZİ ÖĞRENCİLERE NİÇİN TAM VEREMİYORUZ?

Öğrenciler okullarımızda en az 12 yıl öğrenim gördükleri halde niçin istenilen seviyede ahlaki ilkelerimizi, manevi değerlerimizi benimsetemiyoruz?

 Elbette bunun birden çok sebebi var. Ben önemli gördüklerimi aktarayım.

Mesela öğrencilerin geldiği çevreler manevi değerlerimiz konusunda aynı hassasiyete sahip olmadıkları gibi, ahlaki ilkeler konusunda da farklı görüşlere sahip olabiliyorlar.

Bir de öğrenciler sadece aile ve okuldan eğitim almıyorlar. Arkadaş çevresi ve girdikleri internet siteleri de onların bakış açıları, düşünce dünyaları ve davranışları üzerinde etkili oluyorlar.

  Ayrıca, bizim toplum olarak benimsediğimiz ahlaki ilkelerimiz var mı acaba? Varsa hangi ahlaki ilkeler?

Okullarda öğretilen ahlak ilkeleriyle çevrede gördükleri birbirini desteklemiyorsa bu çocuklara ahlaki ilkeleri benimsetebilir misiniz?

Mesela; Okullarda kumarın kötülüğünü öğrenen çocuklar milli piyangonun ve spor totonun devlet eliyle organize edildiğini gördüğünde neler düşünüyorlardır?

Okullarda saygı ve hoşgörüyü öğrenen çocuklar televizyon kanallarında toplumun değer verdiği büyüklerinin birbirlerine hakaretlerini gördüğünde neler düşünürler?

Okullarda zinanın zararlarını öğrenen çocuklar magazin programlarında ve dergilerinde bazı sanatçıların nikahsız birlikteliklerini öğrendiklerinde kafaları karışmaz mı?

Örnekleri çoğaltabiliriz.

  Tesbit ettiğim en önemli etkenlerden birisi de toplumun bir yansıması olan öğretmenlerin de ahlak anlayışları birbiriyle aynı değil. Bu sebeple her öğretmen kendi benimsediği ahlakı vermeye çalışıyor.

Yaşadığım bir olayı anlatırsam meramımı daha iyi anlatmış olurum.

Yıllar önce bir ilköğretim okulunda çalışırken, sınıf rehber öğretmeni olduğum sekizinci sınıflardan iki kız öğrencim, iki erkek arkadaşlarının kendilerini rahatsız ettiklerini, çıkma teklifinde bulunduklarını bundan rahatsız olduklarını söyleyerek şikayette bulundular. Çocukları Md.yardımcısı odasının boş olduğu bir zamanda oraya çağırdım ve nasihat ediyordum. Onlara, bulunduğumuz ilçenin çok büyük olmadığını bu gün teklifte bulunduğu kızların belkide ileride bir yakınıyla evlenebileceğini o durumda bu kızlardan utanacaklarını vs. anlatıyordum. Bir arkadaş geldi. Biraz dinledikten sonra. (muhtemelen çocukların kız yüzünden bunalıma girdiğini zannetti )ve söze girdi. Dedi ki:

"Bak oğlum ben on bir tane kızla gezdim on ikincisiyle evlendim."

Bir hocaya baktım, bir öğrencilere baktım. Öğrencilerime "çıkabilirsiniz" diyebildim.

AİLELER ÇOCUKLARININ GÜZEL AHLAKLI OLMALARINA NASIL KATKIDA BULUNABİLİRLER?

1-Onlara güzel örnek olarak.

2-Güzel ortamlara gitmesini sağlayarak.

3-Örnek şahsiyetlerin hayatlarından okuyarak veya varsa filmlerini izleterek. Veya anlatarak.

4-Onların güzel davranışları söylenip takdir ve tebrik edilmelidir. Hataları ise uygun bir ortamda uygun bir lisan ile söylenmelidir.

4-Tepkiler vererek. Çocuklar bizim tepkilerimize göre neye ne kadar önem verdiğimizi tesbit ederler. Mesela çocuk dersinden düşük not aldığında telaşlanan ve çareler arayan ebeveynler, ahlaksız bir davranışı karşısında bu kadar telaşlanmıyor, zamanı gelince düzelir diye düşünüyorsa çocuk iyi not almanın güzel ahlaktan daha önemli olduğunu öğrenmiş olur.

   Çocuk parasını kaybettiğinde buna üzülen ve sıkı sıkı tembihleyen ebeveynler, ahlaksız sayılan bir davranışı karşısında bu kadar üzülmüyor ve telaşlanmıyorsa çocuk paranın, ahlaktan daha önemli olduğunu öğrenmiş olur.

ÖĞRETMENLER, ÖĞRENCİLERİNİN GÜZEL AHLAKLI OLMALARINA NASIL KATKIDA BULUNABİLİRLER?

1- Dersleri normal, güzel ahlaklı, çevresiyle uyumlu öğrencilere, başarılı fakat uyumsuz, kaprisli öğrencilerden daha fazla değer verilmelidir.

Bu sayede öğrenciler güzel ahlaklı olmanın önemini daha iyi kavrarlar.
  Öğretmen güzel ahlakın önemini anlattığı halde, ahlaken zayıf fakat başarılı öğrencilere daha çok ilgi gösterip değer veriyorsa , bu konuda anlattıklarının  fazla bir faydası olmayacaktır.

 2- Ders başarısının önemli olduğu, fakat güzel ahlakla desteklenmeyen başarının  bir öneminin olmadığı sık sık vurgulanmalıdır.

 Önemli mevkilere gelmiş, başarılı, fakat ahlaksız kişilerin toplumun başına bela olduğu isim vermeden olaylar üzerinden örneklerle anlatılmalıdır.

3-Öğretmen bu konuda örnek olmalı, söz ve davranışları birbirini desteklemelidirler.
(Kızım ilkokula giderken sigaranın zararlarını öğreten öğretmeninin öğretmenler odasında sigara içtiğini görünce hayatının şokunu yaşamıştı.) 
4-Çevreden güzel örnekler, veya tarihimizden güzel örnekler anlatılarak öğrencilerin o davranışı öğrenmesi ve özenmesi ve benimsenmesine çalışılmalıdır.
5-Öğrencilerin güzel davranışları öne çıkarılmalı, övülmeli bu öğrenciler ödüllendirilmelidir. (Bu ödül “aferin” olabilir. Arkadaşlarına alkışlattırma olabilir. Not olabilir. Küçük hediyeler olabilir.)

 Bu övme ve ödüllendirme iki şekilde olabilir.
 Birinci metot: Arkadaşlarının huzurunda.(Bu metot ilköğretim öğrencilerinde etkilidir.)
 Mesela:

 *Falan arkadaşınızın uzun zamandan beri temizlik hususundaki hassasiyeti dikkatimi çekti. Hatta masasının altını da üstü de her zaman temiz ve düzenli gördüm. Arkadaşınız bu davranışıyla dinimizin önemli bir kuralını da yerine getiriyor. Huzurunuzda arkadaşınızı tebrik ediyorum.

 *Çocuklar! Falan arkadaşınızın, arkadaşlarıyla uyum içerisinde oluşu, okul kurallarına uyması dikkatimi çekti. Peygamberimiz, İyi müminlerin başkalarıyla iyi geçineceğini belirtmiş, geçimsiz, uyumsuz kimselerde hayır yoktur buyurmuş". Onu tebrik ediyorum.

 *Çocuklar! Falan arkadaşınızın yardımseverliği dikkatimi çekti. Ne güzel bir davranış kazanmış. Bu güzel davranışın kazanılmasında kimler etkili olmuşsa ayrıca onları da tebrik ediyorum. Ayrıca Allah’ımız da başkalarına yardım edene yardım eder. Arkadaşınızı tebrik ediyorum.

*Çocuklar! Falan arkadaşınızın dürüstlüğü benim dikkatimi çektiği gibi idarecilerin de dikkatini çekmiş. Falan olayda kendisinin ceza alacağını bildiği halde doğruyu söylemiş. Böyle dürüst öğrencilerimle gurur duyuyorum. Onu tebrik ediyorum. Dinimiz dürüst insanları hep övmüştür.

 Bu örnekler çoğaltılabilir.

 Bu tür, arkadaşlarının arasında övme ve ödüllendirme hem öğrencide güzel davranışın pekişmesine yardımcı olur, hem de sınıftaki diğer öğrencilere teşvik olur.

İkinci metot ise: Öğrenciye, özel olarak, yaptığı güzel davranış söylenerek tebrik edilir ve bu davranışın devamı dilenir. Bu da davranışın pekişmesine yardımcı olduğu gibi öğrencinin kendini değerli hissetmesini sağlar. Öğretmene bağlılığını artırır. Söylediklerini daha çok dikkate alır.
Ayrıca, birkaç kez güzel davranışı kendisine söylenen öğrencinin olumsuz davranışı olduğunda, öğretmeni yine özel olarak konuşup "bu davranış sana yakışmıyor" dediğinde öğrenci bu uyarıyı dikkate alır.

 Not: Övgü arkadaşlarının yanında da, özel olarak da yapılabilir. Fakat eleştiri mutlaka teke tek olmalıdır.