KISA KISA-3

 Bir kişi bilmediği mevzularda konuşur, ahkam keser, yorum ve paylaşımlar yaparsa;

Bildiği konulardaki konuşmaları, yorumları ve paylaşımları da dikkate alınmaz olur.

Yani itibardan düşmenin en kolay yolu bilmediğin konularda bol bol konuşmak, sosyal medyada yorum ve paylaşım yapmaktır.

***

Hocam! Müslüman bir kişi için İhlas mı daha önemlidir, ilim mi?

-İkisi de önemlidir. Fakat ihlassız ilim kişiyi manen felakete götürebilir.

***

Hocam! Kur'an okuduğu,anlamını bildiği hatta bu konuda alim olduğu halde sapıtanlar olur mu?

-Olabilir?

-Peki nasıl olur veya neden olur?

-Kuran okuyacağımız zaman şeytandan Allah'a sığınmamız emredilmiştir değil mi? Peki niçin?

Sorduğun sorunun cevabını ayet üzerinde düşünerek bulabilirsin

فَإِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ

Kur’an okuduğun zaman, kovulmuş şeytandan Allah’a sığın.

16-Nahl : 98

***

ŞU ÜÇ ŞEY KİŞİNİN SAĞLIĞINI (olumlu veya olumsuz anlamda) ETKİLER

1- Midesine girenler. (yedikleri içtikleri)

2 -Yaşadığı ortamdaki teneffüs edilen havanın temizliği ve kalitesi.

3- Genel sağlık kurallarına uyup uymaması.

ŞU ÜÇ ŞEY DE KİŞİNİN MANEVİ SAĞLIĞINI (olumlu veya olumsuz anlamda) ETKİLER

1-Zihnine giren şeyler. (Dinledikleri, okudukları, seyrettikleri)

2- Yaşadığı ortamda teneffüs ettiği manevi hava ve manevi atmosferin kalitesi. (Arkadaş ortamı, bulunduğu ortamdaki kişilerin ahlaki durumu, takvaya uygun yaşayıp yaşamaması, ortamda günah işlenip işlenmemesi gibi)

3-Dinimizin temel kaynaklarında belirtilen kurallara uyup uymaması.

***

Bilinçle söylenilmiş “Bismillahirrahmanirrahim” cümlesi aynı zamanda çok etkili bir konsantrasyon cümlesidir. (veya öyle olmalıdır)

Mesela:

Sabah iş yerini besmele ile açan bir Müslüman akşama kadar o dükkanda Allah Teala’nın rızasına aykırı bir şey yapmamaya gayret etmelidir.

Evine besmele ile giren bir Müslüman evinde Allah Teala’nın rızasına aykırı bir şey yapmamaya gayret etmeli, bu bilinçte olmalıdır.

Örnekleri çoğaltabiliriz…

***

Bu gün köyümde çiftçilik ve hayvancılıkla uğraşan bir dostumla sohbet ediyordum.

Dedi ki: "Ali hoca ! Tarlada güneşte yandım, bir ağacın gölgesine oturdum. Hafif de rüzgar esiyor... O kadar rahatladım ki. Sonra dedim:

"Ey Allah'ım güneş senin bir nimetin gölge senin başka bir nimetin; İkisinin de yeri ayrı ayrı."

Anadolu irfanı dediğimiz şey işte bu. İrfan sahibi olmak (ârif olmak) diploma ile alakalı bir şey değil.

***

 Bir tanıdığına veya arkadaşına, sonuca ulaşmış/bitmiş bir işi için sakın "iyi olmamış veya şöyle olsaydı daha iyi olurdu' gibi sözler söylemeyesin. Bu, sonucu değiştirmeyeceği gibi, o kişiyi de rahatsız edebilir..

Mesela arkadaşın bir şey satın almış (ev, arsa, araba, giysi, ayakkabı v.b). Her şey bittikten sonra durumu sana bildiriyor, veya sen öğreniyorsun. Sana düşen Hayırlı olsun temennisinde bulunmaktır.

"Bunu değil de şunu alsaydın” gibi bir cümlenin faydası olur mu? Olmaz. Bu söz sebebiyle bazı arkadaşlarının  kafası karışır, ve mutsuz olurlar. 

Bir de şu var ki, belki de arkadaşının tercihi daha doğrudur.

 İş sonuçlanmadan sana danışılırsa bildiklerini söylemende mahzur yoktur tabii.

***

KÖTÜ, DAHA KÖTÜ, EN KÖTÜ

Günah olan şeyleri işlemek kötüdür.

Daha kötüsü günahta ısrar etmektir.

En kötüsü ise, günahları küçümsemek, normal karşılamak, hatta günah olarak görmemektir.

***

"Hayâ (utanma duygusu) imandandır." (Hadis-i şerif)

Dikkatli olalım! Utanma duygularımızı azaltan her şey, namlusu imanımıza yönelmiş silah gibidir.

 ***

Mi'demizin ihtiyaçlarının haricinde, beynimizin ve kalbimizin de ihtiyaçları vardır, 

Malumdur ki, beynimizin ihtiyacı faydalı bilgiler; kalbimizin ihtiyacı, inanç, ibadet, zikir, istiğfar, tesbihat v.b dir.

HİÇ DOKUNMADAN YAPILAN TAMİR

Geçen hafta dizimi bir cisme çarpmıştım da biraz yüzülmüştü. Azıcık acıyıp sonra acısı geçti. Bu gün gözüm oraya tesadüf ettiğinde yüzülen yerin kabuk bağladığını ve epey iyileştiğini fark ettim. Tecrübelerimden biliyorum ki, nasip olursa kısa bir müddet sonra kabuk düşecek ve orası tamamen iyileşecek.

Bu olay üzerine düşünürken şunlar geçti zihnimden.

Arabamızın kaportası çiziliyor. Biz onu ustasına götürüp tamir ettirmedikçe o iz orada duruyor. Hatta paslanmaya başlıyor.

İnsanların derilerinde meydana gelen basit yaralanmalar ise, hiç müdahale etmeden (Rabbimizin lutfuyla) tedavi oluyor ve hiç iz kalmıyor.

Ayrıca böyle durumlarda vücudumuz için  bir koruma kalkanı olan derimizin o bölgesi hemen kabuk bağlayarak enfeksiyonlara karşı da korunmuş oluyoruz. 

Biraz tefekkür edince bunların bize verilen ne kadar büyük nimetler olduğunu kavrayabiliyoruz.

İki ayet-i kerime geliyor zihnime:

"Allah'ın nimetini saymaya kalksanız, onu sayamazsınız..." Nahl : 18

Ve Rahman suresinde defalarca tekrar edilen ayet-i kerime:

"Öyleyken Rabbinizin hangi nimetini yalan sayabilirsiniz?

Rabbimiz! Verdiğin hiç bir nimetini inkar etmeyiz onlara nankörlük etmeyiz. Her ni'metin için hamd ve şükrederiz.

Bizlere nimetlerin farkına varma nimetini de lutfeyle. Yaptığımız hatalar sebebiyle nimetlerini bizden geri alma. (Amin)

 

İNSANLARLA İLİŞKİLERİNDE HAYAL KIRIKLIĞI YAŞAYANLAR

 İnsanlarla ilişkilerinde sık sık hayal kırıklığı yaşayanlar vardır. Bu sebeple, bazıları insanlardan uzak durmayı tercih ederlerken, bazıları "hiç bir insana güvenmeyeceksin" noktasına gelirler.

Aslında herkese tam güvenmek aşırı derecede saflık, Herkesten şüphe etmek de bir paranoya durumudur.

Bu kişiler çevresinin değişmesini beklemek yerine bakış açılarında bazı değişiklik yapsalar belki bu tür hayal kırıklıklarını daha az yaşarlar.

Araba veya aygıtlardan yola çıkarak meseleyi açıklamaya çalışayım:

Arabanız biraz kıdemli diyelim. Sizin işinizi görüyor fakat bazı problemleri var. Ne yaparsınız? O problemleri dikkate alarak arabanızı kullanırsınız değil mi? Mesela frenlerinde problem varsa hızınıza dikkat edersiniz. Çekişinde problem varsa yokuşlarda düşük vites tercih edersiniz, yetişmeniz gereken yere gitmek için daha erken çıkarsınız. Lastikleriniz eskiyse yağışta daha dikkatli gidersiniz, vesaire. 

Veya kullandığınız aygıtların nerelerde problem çıkardığını veya zayıf yönlerini bilirseniz ve  ona göre kullanırsanız, bu sayede o aygıtın ömrü daha uzun olur..

İnsanlar da bir yönüyle araç-gereçlere, arabalara benzerler. Bazı yönleriyle mükemmel olan kişiler, bazı yönleriyle zayıf olabilirler. Muhataplarımızı biraz gözlemleyip onların zayıf ve güçlü yönlerini keşfettiğimizde kime, hangi konuda ne kadar güveneceğimizi de tesbit edebiliriz. Bu tesbitlerimize göre o kişilere yaklaştığımızda hayal kırıklığı pek yaşamayız veya çok az yaşarız.

Mesela bazı kişiler mal ve para konusunda çok sağlam olmalarına rağmen ağızlarında bakla ıslanmaz. Bunların yanında gizli kalması gereken bir şey söylediğinizde hayal kırıklığı yaşama ihtimaliniz oldukça yüksektir. Bu tür kişilere mal emanet edilir fakat söz emanet edilmez.

Kişiden kişiye değişmekle beraber insanların dirençlerinin zayıf olduğu noktalar genelde aşağıda belirtilen mevzular olduğundan bu konulardaki güvenilirliği öncelikle test edilmelidir. Bunlar:

Mal ve servet, makam-mevki, şehvet ve şöhret, sözünde durma ve sır saklama gibi mevzulardır.

 

BESMELE

 Kısaca besmele olarak adlandırdığımız "Bismillahirrahmanirrahim" cümlesi bilinçli söylenildiği takdirde çok güzel bir başlangıç olduğu gibi çok güzel neticeler oluşturacak bir cümledir.

"Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla..." dediğimizde, cümlenin sonundaki üç noktanın yerine  hangi eyleme başlıyorsak oraya onu yerleştirmiş oluruz.

Mesela, işimize başlarken söylediğimizde: "Rahman ve rahim olan Allah'ın adıyla işime başlıyorum." demiş oluruz. Konuşmaya başlarken söylersek "Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla konuşmaya başlıyorum" demiş oluruz. Yani hangi şeye başlıyorsak o eylemi oraya yerleştirmiş oluruz.

Bilinçle söylenen bir besmelenin ne gibi etkileri olur?

İlk olarak, bu söz bir niyet etme veya niyetleri gözden geçirme cümlesidir.

Yani: "Bu eylemimi Allah Teala'nın rızası için yapıyorum/ yapacağım. Veya Bu eylemi Allah Teala'nın rızasına uygun yapacağım, O'nun rızasına aykırı bir şeye bulaşmayacağım" şeklinde bir niyet etmek veya niyetimizi gözden geçirmektir ki bir mümini o eylem boyunca istikamet üzere olmaya motive eder.

İkinci olarak; O eylemimizin yapılmasında  Allah Teala'nın bize verdiği nimetlerin hatırlanmasıdır.

 Örnek olarak, yemeğe besmele ile başladığımızda soframızdaki nimetlerin başlangıcından soframıza gelene kadarki aşamalarında Rabbimizin kudretini, ihsanını, ikramını düşünmek. Onu yemek ve hazmetmek için vücudumuza verdiği  nimetleri hatırlamak. En sonunda Bu nimetlerden meydana gelen enerjiyi O'nun rızasına uygun yerlerde harcamayı düşünmek.

Üçüncü olarak; Her eylemimizin başında Rabbi'mizin Rahman ve Rahim isimlerini/sıfatlarını hatırlamak. 

Rahman ve Rahim sıfatlarında öne çıkan özellik rahmettir merhamettir. Rahmet kavramının içerisinde hangi duygular vardır diye düşündüğümde şunlar aklıma geliyor: Acıma, af etme, bağışlama, sevgi, yardım etme gibi duygular.

Bizler de eylemlerimizde merhameti ve onun içindeki duyguları öncelememiz  gerekir. 

O halde her güzel işimize anlamını düşünerek ve bütün hücrelerimizi de düşüncemize katarak "Bismillahirrahmanirrahim" diyelim.

***

Bilinçle söylenilmiş “Bismillahirrahmanirrahim” cümlesi aynı zamanda çok etkili bir konsantrasyon cümlesidir. (veya öyle olmalıdır)

Mesela:

Sabah iş yerini besmele ile açan bir Müslüman akşama kadar o dükkanda Allah Teala’nın rızasına aykırı bir şey yapmamaya gayret etmelidir.

Evine besmele ile giren bir Müslüman evinde Allah Teala’nın rızasına aykırı bir şey yapmamaya gayret etmeli, bu bilinçte olmalıdır.

Örnekleri çoğaltabiliriz…

İSTEAZE / ŞEYTANDAN ALLAH'A SIĞINMA

 Bu günlerde zihnimi "euzu besmele"nin önemi konusu meşgul ediyor ve konu üzerinde daha çok düşünüyorum.

Zihnimde oluşan fikirleri aktarayım:

Kur'an-ı Kerim okumaya başlarken şeytandan Allah'a sığınmamız emrediliyor.

Nahl, 98. Ayet: "Şimdi Kur'ân okumak istediğin zaman önce o kovulmuş şeytandan Allah'a sığın."(Elmalılı M.Hamdi Yazır meali)

Bu sebeple Kur'an okumaya "euzu billahi mineşşeytanirracim" diyerek başlarız.

Kur'an okumaya başlarken bile şeytandan Allah'a sığınmamız gerekiyorsa; hayatın her alanında şeytandan Allah'a sığınmamız gerekmez mi?

Özellikle şeytanların daha yoğun faaliyette bulunduğu ortamlara girerken bizim de daha yoğun olarak istiazede bulunmamız (şeytandan Allah'a sığınmamız) gerekir diye düşünüyorum.

Mesela internete girerken, TV izlerken, çarşıya çıkarken, tırafiğe çıkarken v.b.

Burada dikkat edilmesi gereken şey şeytandan Allaha sığınmak için söylememiz gereken "euzu billahi mineş şeytanirracim" cümlesini söylerken kalbimizin ve davranışlarımızın da dilimizi desteklemesidir. Yani tam manasıyla bu konuda konsantra olmalıyız.

Bir de şeytanların bize gelmesini engellemeye çalışırken kendimiz de onlara doğru gitmemeliyiz.

Şeytanların bizleri kandırma yolları bellidir. Bu konulara daha çok dikkat göstermeliyiz.

Aslında hayatın her alanında hayatın her alanında niyetlerimizi ve eylemlerimizi gözden geçirmeli bunlar üzerinde şeytanın etkisi olup olup olmadığını düşünmeli, gönlümüze sormalı, vicdanımıza danışmalıyız.

Son bir not: Şeytan dediğimiz varlığın sadece görünmez olan varlıklardan ibaret olmadığını insan şeytanlarının da bulunduğunu unutmamalılyız. (Bakınız En'am suresi 112. ayet)

Öbür yazımız da besmele üzerine olsun inşaallah

ALLAH TEALA ELİMİZDEKİLERİ KULLANMAYI NASİP EYLESİN.

Başka bir şehirde yaşayan eski bir dostumla bayram vesilesi ile telefondan bayramlaşıp biraz da sohbet ediyoruz.

Sohbet esnasında anlattığı bir şey çok dikkatimi çekti.

Çocukluğunda ve gençliğinde annesine, "keşke bizim de şunlarımız olsa, veya şunlarımız yok" gibi sözler söylediğinde annesi: "Oğlum Allah elimizdekileri kullanmayı nasip etsin" dermiş. 

Ne kadar derin anlamları olan bir cümle değil mi? Bu cümle üzerine uzunca bir makale yazılabilir. Bu cümlede şükür var. Nimetlerin farkına varmak var. Kanaatkarlık var. Sabır var. Dünya hayatının geçiciliği bilinci var. Ve bütün bunları kısa bir cümle ile karşıdakine aktarmak var.

Bu annemizin tahsili yok fakat irfanı var.

Anadolu irfanı dediğimiz şey tam da bu diye düşünüyorum.

 

İÇMEDEN SARHOŞ OLUNUR MU?

"İçki insanı ahlaksız yapmaz; fakat ahlaksızın ahlaksızlığını ortaya çıkarır" diye yazar Mevlana'nın Mesnevisi'nde.

Bu cümleyi yıllar önce okuduğumda çok dikkatimi çekmişti. Önceleri içki alemlerinde vakit geçirip sonradan tövbekar olmuş bir abimize bu sözü sorduğumda "Evet çok doğru bir tesbit" demiş ve şöyle açıklamıştı:

"Meyhaneye gelen kişiler genelde efendi bir biçimde gelirler. İçki içip kafayı bulduktan sonra bir çokları farklı davranışlar sergilemeye başlarlar. Mesela kimisi çok kibarlaşıp defalarca özür dilerken, bazıları adeta canavarlaşırlar, en küçük şeyden kavga çıkarır, küfretmeye başlarlar.(arkadaş ortamında samimiyetle başlayıp cinayetle biten olaylardaki kişiler demek ki bu türden kimseler) .Kimisi dertlidir ağlamaya başlar. Kimisi cömertleşir parasını saçar, meyhanedekilere yiyecek içecek ısmarlar. Tabi ayılınca ekonomisinin alt üst olduğunu fark eder."

Başka bir zaman bu söz üzerine konuşurken bir öğretmen arkadaş da şöyle demişti.

"Ali hocam benim avukatlık yapan bir dayım var. Normalde çok ciddidir. Bize karşı mesafelidir. Fakat içki içtiği zaman çok neşeli olur. Bizimle şakalaşır, mesafeyi kaldırır."

Demek ki bir çok insanın bastırılmış duyguları var ve bu duygular sarhoşken ortaya çıkıyor. Veya pek çok kişi kendisini olduğu gibi göstermiyor veya gösteremiyor ve tabiri caizse maske takıyor sarhoş olduğunda bu maske çıkıyor.

Buradan benim çıkardığım sonuç insanların gerçek yüzlerini onlar sarhoşken daha iyi görme şansımız var.

Şimdi şöyle bir soru gelebilir: "Tamam içki içen kimseleri sarhoşken tanıyalım. Ya içki içmeyenleri nasıl tanıyacağız?"

Ben de sözü buraya getirmek istiyordum zaten.

Bazı kimseler içmeden de sarhoş olurlar,ve iç dünyaları ortaya çıkar.

Mesela bazılarını serveti sarhoş ederken, bazılarını elde ettiği makam, bazılarını şöhret sarhoş eder.

Mesela elde ettiği küçük bir makamdan sonra tavır ve davranışlarında büyük değişiklikler olan kimselerin gerçek kimliği ortaya çıkmıştır.

Eli biraz para görünce hareketleri ve konuşmaları değişen kişiler de böyledir. Böyleleri için "susuzluktan yayılamıyorlarmış" tabiri kullanılabilir.

Benim insanları tanımada kullandığım bir metot daha vardır; Bir olay karşısındaki (akıl-mantık devreye girmeden) ilk tepkilerine çok önem veririm. Çünkü o zamanlarda maske takamadan iç alemini yansıtırlar. Kişilerin kıskançlığı, sapık duyguları, zaafları böyle durumlarda daha kolay tesbit edilebilir.

21/07/2021 Ali USLU- TAVŞANLI