PATİNAJ

 Patinaj yapan araba görmüşsünüzdür muhtemelen. Gençlerin hava atmak için yaptırdıkları patinajdan bahsetmiyorum. Tekerin askıda kalması veya yumuşak zeminde lastiğin tutunamaması sebebiyle olan patinajdan bahsediyorum.

Bu durumda gaza basmanızın hiç bir faydası olmaz. Saatlerce gaza bassanız bile arabayı yerinden kımıldatmak mümkün olmadığı gibi; teker yumuşak zemindeyse arabanın iyice yere oturmasına sebep olabilirsiniz.

Kamyon şöförlüğü yapan bir arkadaşa "patinaj yapan arabaya gaza basmaya devam edilse ne olur" diye sorduğumda

"difransiyel dağıtır" demişti.

Sosyal hayatta bir çok kişinin de patinaj yaptığı yerler vardır.

Kendisine söylenilen bir söz, bir tavır veya bir olay onun takıldığı yer olmuştur. Yıllar geçtiği halde o mevzu gündeme geldiğinde orada patinaj yapmaya başlar.

Konuyu bir örnekle açıklamaya çalışayım. Bu mevzuda  bana aktarılan şeylerin en çoğu şuna benzer mevzulardır:

Düğün aşamasında gelin ile kaynana veya görümce arasında bir problem yaşanmıştır. Bu durum belki o zamanın sıkıntılarından ötürü olmuştur. Belki o zamana kadar biriken  küçük problemlerin patlamasıdır.Veya gerçekten problemli / geçimsiz olan taraflardan  birinin psikopatlığıdır.

 Aradan uzun yıllar geçtiği halde (bazen kırk yıl geçtiği halde) eşler arasında bu mevzu tekrar tekrar gündeme gelir. Gelin haklı da olsa bu mevzu'un ikide bir gündeme gelmesi eşini de rahatsız eder ve karı koca arasında tatsızlıklar meydana gelir. O hale gelir ki ne zaman bu mevzu açılsa her iki taraf da daha önce söylediği şeyleri tekrar ederler yani badinaj yaparlar. Bu tartışmanın yıllardan beri faydası olmadığı görüldüğü halde yine de  arabayı o yumuşak zemine sürüp patinaj yaptırmaktan, arabayı yıpratmaktan kendilerini alamazlar.

(Bana, genelde bu tür mevzuları erkekler anlattığı için bu örneği verdim. Belki de gelinlerin de buna benzer eşlerinden şikayet ettikleri patinaj yapan mevzular vardır) 

"Aynı şeyleri yaptığı halde farklı sonuçlar beklemek aptallıktır" diye bir söz vardır. Bu mevzu kaç defadır gündeme geldiği, her defasında eşler arasında problem çıktığı halde maalesef tekrarlanır durur. Aslında çözüm basittir. Madem bu konu iki tarafın da kırmızı çizgisidir. o halde arabayı o yola sokmamak en mantıklı yoldur. Çünkü yolun varacağı yer bellidir. 

Fakat bazı mevzular vardır ki yukarıdaki gibi ara sıra meydana gelmez. Kişi oraya takılmıştır günün büyük bölümünü onu düşünerek geçirir. Konuşmalarının çoğunu o konuya ayırır. Kendisi rahatsız olduğu gibi çevresini de rahatsız eder hatta bıktırır. Kişi veya ailesi bu tür olayların üstesinden kendisi kalkamayabilir. Nasıl ki patinaj yapan araba birilerinden yardım alarak kurtulabiliyor ise, bu kişiler de eğer problem uzun müddet devam ediyorsa, başkalarından (özellikle konunun uzmanlarından psikiyatrist, psikolog gibi veya bu konuda güvenilir kişiler ) yardım almalıdırlar. 

ANA BABA

ANA-BABA ÇOCUK İLİŞKİLERİ İLE İLGİLİ YAZILARIMIZ

1-http://www.aliuslu.net/2018/02/ana-babaya-iyi-davranmak.html

2-http://www.aliuslu.net/2021/08/psikopat-anne-babalar.html

3-http://www.aliuslu.net/2021/08/anna-baba-mevzuu-3-bu-konudaki-iki-vaaz.html

4-http://www.aliuslu.net/2021/08/ana-baba-mevzuu-4-ufurukten-sebeplerle.html

ZİHNİMİZDEKİ ÇÖPLER

Aşırı öfke durumu "geçici delilik" olarak değerlendirilir ki bence de doğru bir değerlendirmedir. Çünkü o anda akıl devre dışı kalır, ağızdan çıkanı kulak duymaz olur.

İşte bu tür öfke anında söylenen bazı sözler muhatabı çok incitir. Hele aile fertleri veya yakınlar arasında olmuşsa, bazıları bu sözleri unutamaz, aklından çıkaramaz, her hatırlayışında mutsuz olur. Bazen öfkelenir veya ağlar... Bu durum biraz daha uzun sürdüğünde depresyona girerler.

Şöyle düşünelim: Deli olarak bildiğiniz bir kişi size hakaret etse nasıl bir tepki gösterirsiniz? Onun sözlerini ciddiye almazsınız muhtemelen.

Bence öfkelen kişi de geçici delilik halini yaşadığından onun sözlerini de pek ciddiye almamak, normal zamanındaki konuşmaları esas almak daha isabetli olur.

Öfkeli bir kişinin söylediği sözleri çöpe benzetirim. Evdeki çöpleri fazla biriktirmeden ve geciktirmeden çöp konteynerine atarız değil mi? Onları göz önündeki bir yere koysak, her gün defalarca gözümüze takılsa ne olur? Her görüşümüzde rahatsız oluruz. İşte bu tür sözler de çöp gibidir. Onları her hatırlayışımızda rahatsız oluruz. Zihnimizden temizlemedikçe rahatsızlığımız devam eder. Bir an önce onları zihnimizden atmalıyız ki mutlu olalım.

Zihnimizden temizlemeyi ister af ederek yapalım ister başka bir şekilde. Mübarek Kitabımızın Al-i imran suresi 134. ayette "Öfkelerini yutanlar ve insanları affedenler" övülür ve bu davranışların Cennet'e girme vesilelerinden olduğu bildirilir.

Ali USLU 29/08/2021 TAVŞANLI

HAYATIN ALLAH İÇİN OLMASI

Demek kolay, lakin uygulamak için çok büyük gayret ve dikkat gerekli.

"De ki: "Şüphesiz benim namazım da, diğer ibadetlerim de, hayatım da, ölümüm de âlemlerin Rabbi Allah içindir." (En'âm suresi 162. ayet)

Namazlarımızın ve diğer ibadetlerimizin Allah için olması da nispeten kolay diyelim.

Ya "hayatımızın Allah için olması"... Yani hayatımızın her safhasının (eğlence zamanlarımız, üzüntülü zamanlarımız, iş hayatımız, aile hayatımız, evde dinlenirken, yolda yürürken, TV seyrederken, internete girdiğimizde vb her anımızın) Allah Teala'nın rızasına uygun olması... Çok özen gösterilmesi gereken bir mesele değil mi?

Rabbimiz uygulayabilen bahtiyarlardan eylesin.

 

CEP TELFONU MEVZUU (2-yapılan yanlışlıklar)

 Geçen yıl akşam saat 22 civarında köyden Tavşanlıya geliyorum. Telefonum çalmaya başladı. Bir seansta ne kadar çalıyorsa o kadar çaldı. Telefonum cebimde olduğu için arayanı göremiyorum. Seyir halinde cebimden çıkarmaya çalışmak ta tehlikeli olacak. Tekrar çalmaya başladı yine çalma süresi bitince kapandı. 

İki kez üst üste sonuna kadar telefon çalınca insan endişeleniyor doğal olarak. Çok önemli bir durum olmasa bu kadar çalmazdı. Çoluk çocuğun / akrabaların başında bir iş mi var acaba? diye düşünüyor insan ister istemez. Geceleyin yol kenarında durmak ta mantıklı gelmedi. En yakın benzin istasyonuna girdim. Telefona baktım. Okuldan bir arkadaş aramış. Sordum hayrola ne var. Çok basit bir mevzu ,daha önce haberim olan bir mevzuyu hatırlatmak için aramış. 

Dedim niçin bu kadar ısrarla çaldırdınız?

-Belki duymamışsındır diye!!!

Bak arkadaşım! telefon çalarken kişi namazda olabilir, lavaboda olabilir, trafikte olabilir, uykuda olabilir, yemekte olabilir, elleri telefonu kullanmaya müsait bir durumda olmayaabilir. Aciliyet söz konusu olan bir şey varsa elbette defalarca arayabilirsin. Fakat çok önemli değilse bir kaç kez çalınca kapatırsın. Kişi duyduysa müsait olduğunda sana geri döner. Diyelim ki duymadı. Telefonu eline aldığında cevapsız aramayı görür ve sana döner. Diyelim ki görmedi veya unuttu sana dönmedi. Belli bir zaman sonra tekrar arayabilir veya mesajla durumu bildirebilirsin.

    ***

   Zamanını unuttum önemli bir toplantıdayız. Telefonum sessizde aradığını görüyorum ve meşgule alıyorum. İki dakika sonra aynı şahıs tekrar arıyor, tekrar meşgule alıyorum. Sonra tekrar arıyor çok önemli bir mevzu olduğunu düşünerek müsade isteyip çıkıyorum ve telefonu açıyorum. Hayrola çok önemli bir konu mu var diyorum. Bir şey soracaktım diyor. 

Bak kardeşim, önemli bir toplantıdayım öyle olmasa bile önemli bir meşguliyetim veya telefon kullanmama engel bir durumum olabilir. Telefonu meşgule almanın manası "şu anda müsait değilim müsait olunca sana döneceğim" demektir.

    ***

Diyelim ki makam sahibi bir kişinin makamına gittiniz önemli bir mevzu konuşuyorsunuz, konuşmanın önemli bir yerinde sekreterden izin almış  birisi gelip sizin konuşmanızı bölüyor. Siz tekrar söze giriyorsunuz tekrar birisi geliyor.. Bu durum konuşmanızın sonuna kadar bir kaç kez tekrar ediyor. Ne hissedersiniz?

Böyle bir durum pek olmaz ama önemli bir konuşma esnasında birisi her gelen telefonu açıp cevap veriyorsa bu durum buna benzer. Siz ikinci plana atılmış gibi olursunuz. Telefonla arayan kimsenin ayrıcalığı nedir acaba. Konuşmanın önemli yerinde onu araya alıyorsunuz diye düşünür insan. Böyle durumlarda arayan amirinizdir, veya daha önce aradığınız bir kişi size dönmüştür veya önemli bir durum vardır anlarım da her gelen telefona da cevap verilir mi. Telefonu meşgule alıp daha sonra dönersiniz o kadar...

     ***

  Gerek yolda gerekse kapalı mekanlarda sıkça rastladığımız bir durum da şu: Konuşan kişi muhatap uzakta olduğu için bağırılacağını düşünüyor her halde neredeyse gücü yettiğince bağırarak konuşuyor. Mecburen etrafındakiler kulak misafiri oluyor.

Bağırmaya hiç gerek yok be kardeşim, normal konuştuğunda da muhatabın duyar.

     ***

Çok kişinin katıldığı bir toplantıdayız. Bir kişinin telefonu sesli olarak çalıyor. Herkesin dikkatini çekiyor. Arkadaş işaretle müsade isteyip dışarı çıkıyor. Biraz sonra aynı kişinin telefonu yine çalıyor. Toplantıyı yapan amirimiz  arkadaşlar toplantıya girerken lütfen telefonlarımızı kapatalım diye ikaz ediyor. Onun ikazından ben bile utanıyorum.

Kardeşim toplantıya girerken telefonu kaptır veya sessize alırsın. Haydi diyelim dalgınlığına geldi bir kez sesli arandın artık ikinciye müsade etme. Yoksa birileri terbiye eder.

   ***

Camide cemaatle namaz kılarken çok rastladığımız bir durum. Bazıları sessize almayı unutuyorlar. Namazın ortasında çalmaya başlıyor. Bazen tekrar tekrar ısrarla manaz bitene kadar bir kaç seans devam ediyor. Israrla arayana ne demeli.

Namaz kılmaya devam eden kardeşim zaten telefonun çalarken senin kafan oraya odaklandı namazdan manen çıktın. Selam ver, telefonunu kapat, sonra namaza tekrar başla baştaki rekatlarını da namaza sonradan yetişen kimse gibi kıl. En azından cemaatin dikkatini dağıtmamış olursun.

     ***

Ben telefon çalınca acele telefona koşmam. Hele yemekteysem hiç gitmem. Nasıl olsa arayan kişinin numarası belli. Müsait olunca dönerim.

Eskiden ev telefonlarında arayan şahış belli olmadığından geri dönüş şansımız yoktu. Bu sebeple acele telefona koşardık. Zannedersem o alışkanlık cep telefonlarında hala devam ediyor.

ANA-BABA MEVZUU (4... üfürükten sebeplerle gelin boşatmak)

 Dünkü yazımızda Ulu camide vaaz eden şahsın ana-baba haklarını anlatırken "annen baban karını boşa dese boşayacaksın" sözünü yazmış ve eleştirisini yapmıştım. Bu sözü daha önceleri de camide olmasa da köy odasındaki sohbet ortamında (o zamanki büyüklerin konuşmalarında) dinlediğimi hatırlıyorum.

Bu anlayışın toplumdaki yansımasını, cehaletle vicdansızlık birleşince ne gibi trajik sonuçlar doğurduğunu aktarmaya çalışayım. 

Bizim köyden bir kız komşu köye gelin gider. Yokluk ve yoksulluğun zirve yaptığı yıllardır. Gelin gittiği evde de eve serilecek kilim yoktur. Tahtanın üzerinde oturmak için küçük minderler vardır.

O dönemlerde bizim buralardaki evlerde soba yokmuş.(Benim çocukluğumda bile köyümdeki bazı evlerde soba yoktu) Soğuk kış günlerinde ocak başına yakılan odunlarla ısınılırdı. Tabi evin ısısının büyük bölümü  geniş bacadan çıkar giderdi. Doğal olarak insanlar imkanı varsa iyi giyinmek zorundadır yoksa yapacak bir şey yok.

 O dönemlerde bütün evlenen erkekler babalarının evinde kalmak zorundaymış. (Benim çocukluğumda da çoğunluk öyleydi) Ekonomik olarak babaya bağlı. Onun tarlasında çalışacak ve onu hayvanlarıyla uğraşacak. Baba evden kovsa gidecek yeri yok. Bu sebeple baba o evin bir nevi kıralı gibiymiş. 

   İşte bu soğuk günlerin birisinde iyice üşütmüş ve soğuktan sinir ve sindirim sistemi arızalanmış olan gelin, evde kayınpederiyle otururken (zaten tek odada ateş yandığından mecburen aynı ortamda oturuluyor.)  farkına varmadan sesli biçimde yellenmiş. Ancak sesinden anlayabilmiş olayı… Tabii çok utanmış ve ayağındaki mesi tahtaya sürtüp ses çıkarmaya çalışmış. (Bu sesin mesten geldiğini ima etmek istemiş.) Kayın peder demiş ki: "Tamam sesini mes sesine uydurdun diyelim; ya kokusu ne olacak?"

Gelinin o anki psikolojisini, mahcubiyetini düşünebilirsiniz. Oğluna bunu boşa demiş ve boşamışlar. Hani basit sebepler için üfürükten sebepler denilir ya, bu olayda hem mecaz hem de gerçek anlamda üfürükten sebeplerle gelini boşamışlar. Baba evine gelen gelin daha sonraki yıllarda başka bir köye gelin gitmiş. Çocukluğumda o kadını altmış yaşlarında olarak hatırlıyorum. Muhtemelen doğumu 1915-25 arası.

Yine köyümüzde annesinin evine gitmesine izin verilmeyen bir gelin, annesinin çok ağır hasta olduğunu haber alıp, harman yerinden evine giderken gizlice, beş dakika annesinin evine uğrar. Bu durumdan oğlanın ailesi bir şekilde haberdar olur ve o gün gelinin bileti kesilir.

Rahmetli annem bunun gibi bir çok trajik olaylar anlatmıştı. Beni çok etkileyen bir tanesini ayrı bir yazıda anlatmak istiyorum inşaallah.

Bu tür olayların arkasında cehalet var, empati eksikliği var, kanuni boşluklar var, Çocuğun babasına ekonomik yönden bağımlı olması var ama buna ilaveten yanlış dini öğretiler de var. Yukarıda bahsettiğim yanlış dini öğreti  tabiri caizse “delinin eline sopa vermek” gibi bir şey.

Toplumda herkes böyle miydi? Elbette değildi, ama az veya çok böyle kimseler de vardı maalesef.

 

ANNA-BABA MEVZU'U (3- bu konudaki iki vaaz)

 Tahminen yirmi yıl kadar önceydi. Cuma vaazında vaaz eden şahıs (vaiz değil) ana-baba hakları mevzuunda konuşuyor. Konuşmasının bir yerinde diyor ki:

"Annene babana itaat edeceksin. Hatta onlar karını boşa deseler boşayacaksın" Hoppala... Ya bu ne biçim mantık. Gerçi o mantığın mantığını! tahmin edebiliyorum.

İbrahim aleyhisselamın oğlu İsmail aleyhisselam  ile arasında geçen bir menkıbeye dayanıyor. Ben de bu menkıbeyi değişik vesilelerle dinlemiştim. (okumadım, köyde, köy odasında ihtiyarların sohbetinde dinlemiştim)

Menkıbeye göre İbrahim (AS) bir gün oğlunun evine uğruyor. Oğlu evlenmiş fakat gelini O'nu tanımıyor. Ona pek iyi davranmıyor. O da:”İsmail'e selam söyle evinin eşiğini değiştirsin” diyor ve gidiyor. Akşam İsmail (AS) geliyor. Gelin eve gelen bir ihtiyarın söylediklerini eşine anlatıyor. İsmail (AS) gelenin babası olduğunu tariften anlıyor ve eşiği değiştirme şifresinin eşini boşamak olduğunu anlayıp boşuyor.

Bu menkıbenin gerçekliğini bilmiyorum, araştırmadım da. Okuduğum kaynak kitaplarda da hiç rastlamadım.

Diyelim ki doğru. Peygamberler heva ve heveslerine göre konuşmazlar, vahye göre konuşurlar. Dolayısiyle budurum emsal teşkil etmez.

İki-üç hafta sonra da Ulu camide benim vaaz görevim vardı. Sözü ana-baba haklarına ve yukarıdaki mevzuya getirdim. Özet olarak şunları dedim:

Annen - baban eşini boşa dediler? Soruyorsun suçu ,kabahati ne? Hırsızlık mı? arsızlık mı?

İşte bize hoş geldin derken biraz yüzü asıktı…

Yahu insaf... Anne-babanın bu kadar hakkı var, ama eşinin hiç hakkı yok mu. O Allah'ın kulu değil mi. Onun anası- babası insan değil mi?

Peki… diyelim ki anne veya babadan biri boşa diyor birisi boşama diyor. O zaman hangisinin dediğini yapınca sevaba hangisinin dediğini yapınca günaha gireceksin? Anladın mı bu işlin mantıksızlığını…

Diyelim ki, anne baba hatırı için haksız yere eşini boşadın. Bir tane de çocuğunuz var. Annesi çocuğuna diyor ki “Yavrum deden- nenen beni suçsuz yere boşattırdılar. Sen onlara gitmeyeceksin. Onlara bir bardak su koyarsan hakkımı helal etmem. E o kadın da çocuğun annesi. Bu durumda ne olacak?

Sonra anne-babaların hepsi olgun, mantıklı düşünen kişiler de değil. Psikolojik sorunları olanlar var, sapla samanı karıştıranları var.

Yani değerli kardeşlerim. Anne-babanın senin eşini boşattırmaya dinen bir hakları yok. Bizler hepimiz Allah'ın kullarıyız O'na karşı sorumluyuz. Annemizin babamızın söylediği meşru şeyleri imkanlarımız ölçüsünde yerine getirmeye ve onlara iyi davranmaya çalışırız o kadar.Bu tür dini konuşmaların toplumdaki yansımalarını da başka bir yazıda örnekleriyle anlatmaya çalışacağım inşaallah.